155. Min word baie…oorvloed.

[Johannes 6]

Ons hou tog so van die suksesstories. Mense wat uit niks iets word. Fabelagtige rykdom, bekendheid, invloedryke besighede, koninklike feëprinses lewens en asemrowende skoonheid dwing bewondering en verering af, soms met eerlike blydskap, soms met jaloesie daarby. Ons meet mekaar aan sukses en droomlewens wat met drif en determinasie nagejaag word. Ambisie om die toppunt van jou keuse te bereik is reg. Min sal ons bereik sonder dit. Die wêreld is soveel beter af met mense wat die beste wil doen en die hoogste sport wil bereik.

Dis tog goed om te besef dat berekende innerlike krag die enigste manier is om ‘n suksesvolle lewe suksesvol te leef. Mens kan dit dalk so uitdruk: welslae vir ‘n lewe van sukes.

Vroeg in Jesus se bediening was Hy bekend. Mense het oor Hom gepraat. Populêre opinine kom met oordeel en Hy was bewus van die omstredenheid van Sy bediening. In Sy eie woorde:

Moenie dink dat Ek gekom het om vrede op die aarde te bring nie. Ek het nie gekom om vrede te bring nie maar die swaard. (Matteus 10:34)

Net soos Hy die fel kritiek en die bewondering van mense moes verdra en hanteer, so is aardse beroemdheid vandag. Soeke na bekendheid is in sekere beroepe die seker teken van sukses. ‘n Naam op die lippe van die massas vereis sekere opofferings en die besef dat nie net die goeie, maar ook die mislukking en swak besluite die media se regbankhammer nie ontsnap nie.

As die lewe ‘n moeilike draai maak, is die nie aangenaam om die koue, hatige interpretasie in die publike domein te hanteer nie. Soms is daar jaloesie en ‘n goeie maat “schadenfreude” (vreugde oor die ongeluk van ander mense) by die woorde ingemeng wat diep kan verwond. Media aandag was al dikwels ‘n uitdaging aan kernwaardes. ‘n Lewe van roem kan net suksesvol wees met ‘n diep afhanklikheid aan die wysheid van God vir krag en leiding deur die brutaliteit van publieke opinie.

Wat van ons? Ons is die man in die straat met die klip in die hand. Ons voel vry om met woorde te stenig en die skandale van bekendes met die veiligheid van anonimiteit te dissekteer. In ‘n lewe van goddellike uitnemendheid is daar geen plek vir skinder nie. Ban dit uit jou woorde en laat jou woorde bou en nie afbreek nie. Onthou Lukas 6:31:

Behandel ander mense soos julle self behandel wil word.

As ons skinder, sal ons ook beskinder word. Ek glo daar is ‘n leuengees in elke brokkie skindernuus. Net my houding of stemtoon kan ‘n storie draai. As ons nie versigtig voor God ons woorde weeg nie, is ons tong ‘n instrument van geweld met bloedige gevolge.

In hierdie eerste verse van Johannes 6 vind ons Jesus by die See van Galilea met ‘n menigte wat Hom volg. Hy trek terug van die mense met net Sy dissipels by Hom. Jesus het altyd tyd gemaak vir diep gesprekke met Sy dissipels. Jesus het tyd gemaak vir gebed. Hy het bewustelik argumente vermy. Alleentyd is nie ‘n teken van nederlaag nie. Dit is die essensie van ‘n suksesvolle publieke lewe. Tyd saam met God is die sekerheid van wyse denke en ‘n suksesvolle lewe.

Van Kapernaum tot by die ander kant van die See van Galilea was ongeveer ses kilometer. Die mense het Jesus gevolg. Hulle was verstom oor Sy leer en het meer daarvan begeer. Hulle het op land gevolg. Naby die dorpie Betsaida was ‘n plein met korter gras. Dit was die ligging vir ‘n wonderwerk.

Die skare het gaan sit, sekerlik meer as normaalweg. Met die Paasfees naby was duisende mense op reis. Pelgrims oppad na Jerusalem moes hier verby op hulle roete om Samaria te vermy.

Die mense het Jesus se simpatie geroer. Hulle was honger en moeg. Filippus was oorspronklik van Betsaida, so dit was logies om hom te vra (Johannes 1:44). Dit sou meer as 200 denarii kos om die skare te voed. Ongeveer vier pennies het een denarius gemaak en dit was die gemiddelde dagloon van ‘n arbeider. Een maaltyd vir die skare sou meer as ses maande se arbeidsloon kos.

Andreas het die seun met die vyf gortbroodjies en twee vissies gevind en na Jesus toe gebring. Andreas het altyd mense na Jesus gebring. Gort was die goedkoopste van alle broodsoorte. Dit was eintlik net kos vir armes en diere. Die vissies was heel moontlik die grootte van sardiens. Gepekelde vis was stapelvoedsel daar om die meer. Vars vis was ‘n luukse. Vis moes preserveer word om te hou en is gewoonlik gedroog en gesout.

Die mense het gesit en Jesus het die voedsel geseën. Hy het opgetree soos die vader van die huis en ‘n dankgebed gebid. Hy het God as die Bron van die voorsiening erken.

Neem ‘n oomblik en dink aan jou tafelgebed. Toe Jesus die brood neem by die laaste ete saam met Sy dissipels het Hy gesê: Onthou my. (Gebruik dit tot my gedagtenis). Dit geld nie net vir Nagmaal (wat in elk geval heelwat later deur Paulus ingestel is) nie. Dit geld vir ELKE maaltyd wat ons eet. Onthou Jesus. Onthou God as ons voorsiener.

Bid ‘n unieke dankgebed by elke maatlyd waarin jy die Here loof en nie een van Sy weldade vergeet nie (Psalm 103:3). Moenie verval in ‘n rympie om die ritueel verby te kry nie.

[Moet ook nie so lank bid soos my Oupa sodat my Ouma aan die tafel op haar arms aan die slaap geraak het nie. Siestog, sy het sekerlik ‘n besige dag gehad. Hulle het haar jare lank daaroor gespot.]

Die mense het die voedsel uit die hande van die dissipels ontvang. Die dissipels was ‘n interessante groep uit ‘n verskeidenheid agtergronde. Hulle het die brood volgens elkeen se unieke persoonlikheid uitgedeel. Hulle verteenwoordig die groot verskeidenheid bedienings in die kerk vandag. Ons bedien volgens kultuur en persoonlikheid soos die omstandighede vereis.

Die belangrikste hiervan is dat die brood deur Jesus gebreek is, Jesus se stempel van goedkeuring dra en deur Hom geseën is.

Almal het geëet, almal het genoeg gehad. Die woord wat hier gebruik word beteken heeltemal genoeg, volledig.

Die oorskiet is opgetel in bottelvormige mandjies waarsonder geen Jood sy huis verlaat het nie. Dit was ook gewoonte om altyd iets vir die bediendes te los. Oorskiet spreek van oorvloed.

Pelgrims en arbeiders het gewoonlik kos byderhand gehad. Dit is baie moontlik dat elke persoon daardie dag kos by hom gedra het. Mense is selfsugtig en menslik. Gedurende ‘n reis sou die kos noukeurig slegs vir eie gebruik oor ‘n paar dae beplan word. Dit sou waagmoed kos om padkos te deel, met geen oorweging vir die dae wat volg. Vir enigiemand om sy kos te deel daardie dag was ‘n wonderwerk van onselfsugtige denke. Dit was geloof in aksie om fyn beplanning oorboord te gooi en ‘n fees van vreesloosheid te geniet. Die wonderwerk in die harte van mense maak die wonderwerk soveel meer intens.

Die maaltyd van goddellike voorsiening het ‘n heilige maal geword. Die woorde van Jesus het hierdie ete bo alle ander verhef. Sy teenwoordigheid het alles verander. Gewone kos het geeskos geword.

Kom ons kyk na die mense in hierdie wonderwerk.

Die kontras tussen Filippus en Andreas is merkbaar. Filippus is die realis en spel die feite uit. Andreas bring wat hy het.

Dit is ‘n super-belangrike beginsel. Wat gebeur as ek bring wat ek het met ‘n uitroep vir Jesus se seën? Jesus sal alle gebrek vul. Ons voorsien die goedere vir ‘n wondwerk.

Die seun het ‘n belaglike klein bydrae gemaak. Enigiemand kon daarna kyk en hom uitlag. Dit was totaal absurd om te dink dat ‘n skare met daardie bietjie gevoed kan word.

Jesus kan wonders doen met dit wat ons bring. Mis jy uit omdat jy dink wat jy het is te min?

Bietjie is baie in God se hand.

Is jy probleem-georienteerd? Sien jy eerder die desperaatheid van ‘n situasie onder die banier van realisme? Mense wat niks dink van wonderwerke komplimenteer hulleself met realisme en ‘n feite-oordeel.

Dink jy aan die mense wat jy na Jesus toe bring? Dink aan jou kinders en wat hulle in die Koninkryk van God gaan bereik.

 

[Daar is ‘n storie van ‘n ou Duitse skoolmeester wat elke oggend as hy die klas begin sy pet afgehaal het en voor die seuns in sy klas gebuig het. Een het hom gevra waarom hy dit doen en sy antwoord was: “Mens weet nooit wat hierdie seuns eendag sal bereik nie.” Hy was reg – een van hulle was Martin Luther]

 

 

 

 

 

 

 

137. Altyd genoeg – nooit tekort.

[Johannes 1]

Hier in die laaste verse van die eerste hoofstuk van Johannes, leer ons nog woorde om die volheid van Jesus te beskryf, net soos genade en waarheid wat ons verlede keer beskou het. Om Hom te ken, is om ten volle te leef – daar is geen ander manier nie.

‘n Groot deel van ons aardse bestaan is om in ons eie basiese behoeftes te voorsien. Dit is hoekom ons werk en woeker met ons geld. Dis ook reg so. Die verpligting om te voorsien skep die geleentheid vir vrees vir skaarste, wat diep spanning en paniek kan bring.

God se naam is El Shaddai, die God van genoeg. Die woord genoeg is ‘n bron van bemoediging vir my. Dit beteken ek sal nooit in die moeilikheid kom oor te min nie. Sy naam is Sy karakter. Hy is die Bron, die onuitputlike Bron. Sy voorsiening is nooit gebrekkig of afgskeep nie.

Ons het die ou lied gesing. Die woorde dryf vrees vir die toekoms uit.

He is more than enough, more than enough

He is El Shaddai, the God of plenty

The All-sufficient One, God Almighty

He is more than enough

Die betekenis van El Shaddai is naby verwant aan die majestieuse Skepper-God, almagtig in Sy voorsiening. Hy kan uit niks iets skep. Hy roep die grense van die oseane en verklaar oor alles – genoeg.

In Sy voorsiening word Sy glorie vertoon. Glorie word beskryf as die reputasie en eer van bewonderingswaardige prestasies, wonderwerke en oorweldigende skoonheid. God se glorie is die gewig van sy majesteit, sy reputasie en sy waardigheid.

Hy het Sy glorie vertoon in Sy wonderwerke (Johannes 2:11). Jesus het die glorie van Sy vader weerspieël. Sy vader het Hom vereer met die volheid van die Skeppingskrag (Johannes 5:41; 7:18; 8:50,54) Jesus verklaar self dat die glorie van Sy vader Syne was nog voor die wêreld begin het (Johannes 17:5).

Daardie selfde glorie, Sy reputasie en die volheid van Sy voorsiening gee Hy aan Sy dissipels – dit sluit ons in (Johannes 17:22).

Jesus is die vertoon van God se glorie, ‘n manifestasie van God se liefde.

1:15-17:

Johannes getuig van Hom en roep uit: “Dit is Hy wat ek bedoel het toe ek gesê het: Hy wat ná my kom, is my vóór, want Hy was voor my reeds daar.”

Uit sy oorvloed het ons almal genade op genade ontvang.

God het die wet deur Moses gegee; die genade en die waarheid het deur Jesus Christus gekom.

Johannes die Doper het Jesus die heel eerste en hoogste plek gegee. In elke woord wat hy gepraat het, het die hoë roeping van Jesus duidelik uitgekom. Dit is baie belangrik vir Johannes die Apostel wat hierdie Evangelie skryf.

Jesus was eintlik ses maande ouer as die Doper. Johannes sê daarmee dat Hy wat na my gekom het, my junior, het my senior geword. Ek het net die pad vir Hom voorberei. Jesus het voor die wêreld al bestaan.

Die woord wat Johannes vir volheid gebruik is pleroma en dit beteken die somtotaal van wat God is.

Hy stel dit omonwonde: Jesus is die somtotaal van die wysheid, krag en liefde van God.

God het besluit om met sy volle wese in Hom te woon. In Hom is die volle wese van God beliggaam, en in verbondenheid met Hom deel julle in sy volheid. Hy is die hoof oor elke mag en gesag. (Kolossense 1:19, 2:9,10)

Die fontein van goddellike lewe word aan die mens beskikbaar gemaak.

1:18: Niemand het God ooit gesien nie. Sy enigste Seun, self God, wat die naaste aan die Vader is, dié het Hom bekend gemaak.

 As Johannes verklaar dat niemand God ooit gesien het nie, sou almal in die antieke wêreld met hom saamgestem het. Mense was gefasineerd, frustreerd en depressief oor die konsep van God en die onbereikbaarheid van ‘n ver, afgeleë godheid.

Die Jode het die stelling aan Moses goed geken.

Vir My kan jy nie sien nie, want geen mens kan My sien en bly lewe nie.” (Exodus 33:20)

Plato het dit bevestig. Hy het gesê dat God en die mens nooit kan ontmoet nie. God is altyd ver bo alles.

Die was ondenkbaar om God vader te noem.

Johannes maak hierdie skokkende stelling dat Jesus aan die mens die ganse volheid van God openbaar.

Jesus is uniek – een van ‘n soort. Hy is monogenes – enigste en spesiaal.

Die ou vertaling sel vers 18 so:

…die eniggebore Seun wat in die boesem van die Vader is…

Vir die Hebreërs was die beskrywing “in die boesem” die naaste en warmste verhouding ooit, wat die diepste intimiteit veronderstel. Dit is waarom Jesus die Vader kon openbaar. Dit het uit Sy besondere verhouding met Sy vader gespruit.

In Jesus was die afgeleë, onkenbare, onsigbare, onbereikbare God nie meer ‘n vreemdeling nie.

Dit was nie ‘n nuwe idee nie. Dit is dikwels in die Psalms en die verlange van die profete uitgespreek. Die uitnemendheid van die lewe was slegs moontlik in die teenwoordigheid van die Vader. Selfs in hulle interpretasie van God as afgeleë en selfs vreeaanjaend, het hulle hulle diepste verlange vir ‘n intieme, liefdesverhouding uitgespreek.

Hosea skryf oor die hemelse verlowing wat die liefdesverhouding van God met Sy mense uitspreek.

En Ek sal My met jou verloof in trou; dan sal jy die HERE ken.   (Hosea 2:19)

Hy praat met Jeremia oor die liefde van die bruidstyd, toe hulle Hom gevolg het, selfs in die woestyn en wildernis in. (Jeremia 2:1)

Dis alles liefde; God se liefde. Jesus is God se liefde. Jesus is lewe. Buite Hom is lewe nie die moeite werd nie.

 

 

 

 

110. Die vrou regeer die berge.

[Hoofstuk 17]

Ons hoor hard en duidelik van vroue in ons moderne gemeenskap. Dis ook reg so. As ek terugkyk in die geskiedenis kan ek die obsessie met gelykheid goed verstaan. Oor soveel eeue is vroue as tweederangse wesens behandel, mishandel en misbruik en dit het in die vroegste tye begin.

Hoewel die skeppingsverhaal God se hart in die verband met die mensdom deel, het dinge gou onder die invloed van heiden praktyke skeefgeloop. Eva is gemaak as die ander helfte van die mensdom.

God het die mens geskep as sy verteenwoordiger, as beeld van God het Hy die mens geskep, man en vrou het Hy hulle geskep. (Genesis 1:27)

Die belofte van baie afstammelinge het na Abraham en sy vrou Sarah gekom. Toe hulle besluit om God se plan “aan te help”, is ‘n slawe vrou, Hagar, ingebring om kinders te baar, wat duidelik nooit deel van God se plan was nie. Hy het Sarah vereer met die kind van die belofte. Sarah was Abraham se vrou. Tog het God Ismael geseën, nadat Sarah sy ma verneder en weggejaag het en hom ‘n groot nasie gemaak, wat in vyandskap met sy broer leef volgens die profesie van Genesis 16:9-12.

God het altyd ‘n huwelik, sy instelling, geëer. Dit is duidelik uit die geslagsregister van Jesus waar Batseba se naam nie genoem word nie. Die geslagsregister noem Salomo, seun van Dawid by die vrou van Urija (Matteus 1:6).

Regdeur die Ou Testament is vroue as minderwaardig teenoor mans behandel, met bykans geen regte nie. Ten spyte daarvan is die Bybelse geskiedenis vol van sterk vroue in politieke sowel as geestelike leierskap. Dink maar aan Debora in die tyd van die Rigters en Hulda, die profetes in die tyd van die jong koning Josia. ‘n Nader kykie in Spreuke 31 skilder ‘n duidelike prent van ‘n aktiewe, loopbaangerigte vrou met ‘n man en kinders wat trots op haar is.

Jesus het die status van vroue verander. Hy het uiters liberaal vir Sy tyd opgetree. Die blote feit dat hy met die vrou by die put van Jakob in Samaria gepraat het, was ongehoord en het sekerlik aanleiding gegee tot ‘n reuse skinderveldtog teen Hom en regstreekse veroordeling van die kerkleierskap. In daardie tyd was daar ‘n groep wat genoem is die bloeiende Fariseërs. Hulle was so ingestel op die wet om nie eers na ‘n vrou in die openbaar te kyk nie, dat hulle in mure en pilare vasgeloop het.

Vroue het ‘n belangrike rol in die lewe van Jesus gespeel en ook in die vroeë kerk. Priscilla was een van die gerespekteerde leiers soos in Handelinge 19 beskryf word. Sommige kommentatore is van mening dat sy die skrywer van Hebreërs kon gewees het, en anoniem gebly het, juis as gevolg van die vooroordeel teen vroue in leierskap.

Vandag is die feministiese beweging in die Westerse wêreld aktief. Die aggressiewe stem van die aktiviste is hard besig om vroue te probeer verhef tot die sterkere van die twee geslagte en die man te reduseer tot ‘n patetiese figuur wat geen besluite kan neem sonder ‘n brullende vrou-baas. Kyk maar ‘n bietjie dieper na nuwe TV reekse en flieks. Gelukkig vir hulle, laat vryheid van spraak as demokratiese norm hulle toe om hulle stem te laat hoor. In die midde-Ooste en Afrika, waar vroue blatant en wreed onderduk word, skreeu die afwesigheid van feministiese aktiwisme ten hemele.

Ek wonder soms waarom die vroue-held uitgebeeld word as die rigiede, skellende, geweldadige man wat niemand van hou nie en nie die ware helde, die sterk, nederige man, waarvan die gemeenskap en geskiedenis vol is.

Hier in Openbaring 17 vind ons die wyfie-duiwel (soos my ouma sou sê) van ons ergste nagmerrie. Sy sit op ‘n helderrooi dier (17:3) wat die kleur van ‘n bordeel is. Dit gee die indruk dat sy self ‘n hoer is, wat met haar vroulike lis verly.

Sy sit op baie waters, wat die chaos en verwarring van die aardse volke aandui. Sy is aangetrek in koninklike kleure, aantreklik en magtig om te regeer. Sy is met juwele bedek, goud en pêrels, wat spreek van luuksheid en rykdom. Sy is so aantreklik dat selfs Johannes in verwondering staar (17:6).

Babilon is gebou op die walle van die Eufraatrivier en is die simbool van boosheid en sonde. Die nasies is dronk van haar beker van onsedelikheid, met die veronderstelling dat hulle in hulle beswyming net meer en meer wil hê. Geld, seks en mag regeer die wêreld in soveel manifestasies op soveel vlakke van die samelewing.

Sy regeer in die woestyn wat die moontlikheid van ‘n oes en voorsiening uitsluit en spreek van honger en dors. Haar naam het ‘n verborge betekenis. Sy word aanbid deur ‘n menigte wat nie eers besef hulle aanbid haar nie, en dit ook nooit sal erken nie. Sonde kom in soveel vorme en is dikwels geheim en uniek aan diegene wat daarin betrokke is.

Die mense is verblind deur boosheid (17:8) Dit is noodsaaklik om boosheid te identifiseer en te verwerp, anders kruip sonde stadig en slinks in ons lewe in. Die dier is nie altyd duidelik nie. Ons het die wysheid van die Heilige Gees nodig om te onderskei en sterk te staan. Die engel moes aan Johannes die geheimenis van die vrou se naam openbaar. Sonde lyk nie soos sonde nie.

Die goue beker word in Jeremia 51:7 genoem as ‘n simbool van mag.

Babel was ‘n goue beker in die hand van die Here, ‘n beker wat die hele wêreld dronk laat word het: die nasies het van sy wyn gedrink en daarvan mal geword.

Die engel openbaar aan Johannes haar naam. (17:5)

Op haar voorkop was haar naam geskrywe en dit het ‘n verborge betekenis. Die naam was: “Groot Babilon, die moeder van die sedeloses en van die losbandigheid op die aarde.”

Rome se prostitute het ‘n versiering op hulle voorkoppe gedra sodat hulle as prostitute herkenbaar sou wees. Vandag word seksslawe dikwels tatoëer met die naam van die slawedrywer. Selfs die vrou van Claudius, een van die keisers, het in die bordele van Rome gewerk. In hierdie aaklige sedelike verval is die Christendom gebore en het die mense bekeer tot sedelike waardes en reinheid in ‘n gemeenskap van konstante beskikbare kitsbevrediging van seksuele drange. Nuwe denke oor reinheid was voorwaar ‘n wonderwerk van die Kruis. Die sekulêre gemeenskap het nog niks verander nie. Vandag se gemeenskap is net so permissief en boos. Die kerk kan net staande bly in die krag van die Kruis.

Die naam van die vrou word as “verborge” beskryf. Die beskrywing is ‘n aanduiding dat haar naam simbolies is.

Die geheime krag van die wetteloosheid is al aan die werk… (2 Tessalonisense 2:7)

Sy is dronk van die bloed van die gelowiges. Die wrede vervolging van die kerk was die kenmerk van Rome en die konstante genadelose vervolging van die ware gelowiges is in die eeue daarna volgehou.

Die vrou sit op die dier met godslasterlike name en afgodery. Dit gebeur wanneer haar mag as saligheid gesien word. Soveel mense soek redding in geld, mag, seks en offer selfs hulle kinders daarvoor op.

Die dier het sewe koppe en tien horings. Dit dui op volkome mag hier op aarde. Die engel beskryf die dier soos volg:

Die dier wat jy gesien het, was eers en is nie nou nie…

want eers was hy en nou is hy nie en tog sal hy wees. (Openbaring 17:8)

 In die oorwinning van Jesus aan die kruis is die dier wat in die eeue voor Christus aktief was, verslaan of soos die engel sê: , was eers en is nie nou nie. Maar hoewel hy nie meer is nie, toon hy tekens van lewe en sal opstaan uit die helse put (onderaardse diepte) om die mense weer te verlei en sy verderf op aarde voort te sit. Sy herstel is egter ‘n mars van die dood. Sy uiteinde is volkome nederlaag sonder enige hoop op herstel. (17:8)

Die sewe berge soos genoem in 17:9 is die “berge” van die gemeenskap wat ons kultuur bepaal en word deur sommige skrywers so benoem: Godsdiens, Familie, die Media, die Kunste, Besigheid, Onderwys en Regering.

Vir ons, Bodemklipvriend, die kerk van die lewende God sal die berg sing en dans. Dis ons verlossing van die vrou.

Julle sal met blydskap uit Babel wegtrek en in vrede gelei word; die berge en die heuwels sal voor julle uit jubel en juig en al die bome in die veld sal hande klap. (Jesaja 55:12)

Die tien konings (17:12) kan Rome en die daaropvolgende magte wees. Sewe is die volkome getal vir die geweldadige vervolging van die kerk. Die een uur wat genoem word, kan dui op die burgeroorlog in Rome van Junie 68nC tot Desember 69nC.

Sonde is dikwels as stede gesimboliseer soos Nineveh in Nahum 3:4, Tirus in Jesaja 23:16-17 en selfs Jerusalem in Jesaja 1:21 en Esegiël 16:15. Hosea se hele lewe was ‘n metafoor van die ontrouheid van ‘n losbandige vrou as simbool van God se volk en Sy troue liefde om haar terug te wen. Hosea moes elke keer sy vrou weer van die straat af gaan haal en het selfs kindes by haar gehad.

Die woestyn is dikwels ‘n plek van profesie en visioen soos vir Moses, Elia, Johannes die Doper en Jesus. Dit veronderstel afstand van die stad en die sonde met stilte vir afsondering om die stem van God te hoor. Wanneer ons onsself in die woestyn bevind onder die heerskappy van die hoer, is dit daar waar God riviere en paaie in die wildernis maak. Ons voorsiening word uitgedek op die tafel in die vallei van doodskaduwee in die aangesig van ons vyande (Psalm 23).

Die dier se uiteinde is finale afrekening (17:11), Hy is aan die verloorkant, al lyk dit nie so nie. Ons hoop is op die Skepper en die verlossing wat Hy bewerkstellig.

Die skepping sien met gespanne verwagting daarna uit dat God bekend sal maak wie sy kinders is. (Romeine 8:19)

 Die Lam sal oorwing en die wat aan die Lam behoort saam met Hom. Die kerk sal staan in die oorwinning deur die Kruis en die Kroon van Jesus (17:14)

Die hoer sal deur vuur vergaan. Dit is die straf vir die dogters van priesters wat aan seksuele sonde skuldig was (Levitikus 21:9). Haar eie dienaars sal teen haar draai. Daar is geen lojaliteit in boosheid nie.

Die bepalings en doelstellings van die Here is volkome oorwinning. God werk altyd tot voordeel van die mensdom. (Romeine 8:28 en Nehemia 13:2) Hierdie skrif is pilare van bemoediging om in swaar tye staande te bly.

Die laaste versies van hierdie hoofstuk (7:14-18) is eintlik ‘n opsomming van die boodskap van Openbaring.

God het hulle gedagtes so gerig dat wat hulle doen, volgens sy bedoeling is: hulle het een en dieselfde doel voor oë en hulle stel hulle koningskap tot die dier se beskikking totdat God sy woorde in vervulling laat gaan het. (Openbaring 17:17)

9. Die olie van uitkoms en oorvloed.

Voor Opec en die bekende beelde van die wêreld se reuse oliebore, het God duisende jare gelede ‘n onuitputlike oliekruik gebruik in die voorsiening van ‘n onbekende weduwee se desperate armoede.

In 2 Konings 4 is die verhaal van die weduwee se olie wat nie opraak nie, amper ‘n direkte bevestiging of selfs ‘n herhaling van die vorige hoofstuk se wonderwerk. So asof die middel of instrument verander, maar die voorsiening, uitkoms en oorwinning verander nie. Die gate is nou kruike.

Die eerste beginsel van hierdie wonderwerk is die voorsiening van die Here en die profeet se aandag by die mees basiese behoefte van die heel onbelangrikste lid van die gemeenskap. Ons God is groot, maar Hy gee om en voorsien vir die heel kleinste.

Die weduwee wat hier ter sprake is, is deur Josephus, seker die bekendste Joodse historikus, as die vrou van die profeet Obadja, geidentifiseer. Dis ‘n vrou wat bekend was met die ware God en wat  sekerlik in die bediening van haar man gedeel het. Sy is bewus van die wonderwerkende God wat in haar behoeftes kan voorsien, maar haar situasie is so desperaat, dat sy in ‘n paniek na die Elisa toe uitroep. Vers 1 sê:  She cried out. Sy maak ook staat op haar oorlede man se status as ‘n dienaar van God.

Omstandighede is die werklikheid wat jy sien en ervaar, wat jou onderdruk, wat hard praat, wat vrees skep. Dis ‘n feit. Die punt is wat doen jy in hierdie omstandighede. Sy roep uit na die profeet. Sy weet wat kom – sy sien die heel slegste draai van die situasie. Volgens die gebruik van die tyd is ‘n skuldenaar se kinders in slawerny verkoop. Die skuldeisers was streng en gewetenloos.  Sy weet dis klaar met haar, haar lewe word bedreig. As haar seuns weg is, is sy niks en niemand en sal skaars vir haarself kan sorg.

Haar uitroep na die profeet bring nie ‘n kitsoplossing wat uit die hemel val nie. Elisa vra vir haar wat het sy. Haar verstand moet werk, sy moet dink aan dit wat sy oor het, wat in haar huis is en sy antwoord baie interessant.  Niks….. behalwe. Haar antwoord is vol moedeloosheid en opgee. Sy sien die niks eerste en dan die agtervoegsel – behalwe ‘n kannetjie olie.

Uit hierdie onderbeklemtoonde nagedagte kom die oplossing.

Elisa het ‘n hele groot taak uitgespel. Sy moet kruike gaan leen by die bure. Nie een op ‘n slag nie – klomp gelyk. Leë kruike. Sy opdrag is duidelik:  sorg dat jy nie te min leen nie.

Ek weet nie of hierdie opdrag voor haar seuns uitgespel is nie en hoe sy aan hulle of aan die bure in die dorpie verduidelik het, hoekom op aarde sy so baie kruike wil leen nie. Sy moes heel moontlik ‘n paar opmerkings hanteer, dalk ‘n groot geskinder en gespot. Sy sou haar moes afsluit van die vrae, kommentaar en geraas van die mense om haar – net soos Elisa met die musikant in die vorige hoofstuk.  Dis moeilik as die Here nie met almal praat nie – net met jou. Net Maria het die boodskap van haar eie swangerskap gekry, toe is Josef deur sy droom oortuig – niemand anders in Nasaret het bonatuurlik gehoor nie. Kan jy jou voorstel watse geskinder en gepraat daar oor die geboorte van Jesus was. Ek wonder soms hoe hulle beide dit aan hulle eie ouers moes vertel, wat die skande van so ‘n situasie saam moes dra.

Die weduwee moes die werk in die privaatheid van haar eie huis doen. Die wonderwerk was nie vir die res van die gemeenskap se kommentaar nie. Sy het die wonderwerk wat sy voor gepleit het, in die privaatheid van haar gesin en huis ervaar. Daar kon sy vrylik die Here prys vir elke kruik wat vol word en die olie uit haar kannetjie wat net nie ophou nie.

Die hele vers 6 word gewy aan die dramatiese oomblik van die laaste kruik. Toe die seun sê dis die laaste kruik toe hou die olie op vloei. Dink enigeen vir een oomblik dat as daar nog ‘n kruik was dat die olie sou opgehou het, voor die laaste een vol was? Dit tref my so dat hierdie eenvoudige, baie bondige optekening soveel geloof in my wek dat ek glad nie twyfel dat die olie te gou so ophou vloei nie.

Die een prediker wat oor hierdie stuk hoor gepreek het, het hierdie laaste punt verduidelik deur te sê : Hy is oortuig dat as sy kon aanhou kruike voorsien, dit heel moontlik die begin van Widow and Sons Oil Incoporated sou wees. ‘n Groot, florerende oliemaatskappy wat die gemeenskap kon voorsien.

Die gevolg: Uitkoms en oorvloed. Haar skuld is betaal, haar toekoms is verseker. Wat meer kon sy vra.

Die olie wat hier ter sprake is, word as olyfolie geidentifiseer, wat ‘n verskeidenheid aanwendings gehad het. Dit is gebruik as medisyne, om te kook, om lampe te brand en seep te maak. Die olyfboom was inheems in die midde-Ooste, ‘n robuuste plant, die beste af in vol son en droeë grond – gepas vir die groei in ‘n geharde en rowwe omgewing, sonder oppiep en met min versorging.

Olie is dwarsdeur die Skrif  ‘n simbool van die Heilige Gees. Dit is die hoofbestanddeel van ‘n sterk, geharde Christen. Nie eie pogings nie, meer oorgawe, deurdrenking met die Gees van God, ‘n afhanklikheid wat daagliks ervaar, bely en bevredig word. Dit gebeur deur meer kommunikasie en ‘n ervaring van die teenwoordigheid van God. Nie noodwendig formele gebed nie – die uitroep, die skietgebed, die kontak maak, is alles kragtig. Beoefen dit, word bewus van die alomteenwoordigheid van jou Vader.

Die olie moet die gate en kruike van geloof volmaak. Dan is daar oorvloed. Hierdie beginsel is so belangrik in die gebedsreis vir ‘n wonderwerk. Onthou – die proses wat mens deurgaan om die wonderwerk te ervaar is meestal die groter wonderwerk. Die geestelike krag wat uit die vertroue en geloof en die daaropvolgende geloofsaksie kom, is die eintlike wonderwerk, want dit verander jou. Die grawe van gate en kruike aandra is aktiwiteit – geloofsaksie. Nie ‘n jammerlike stilsit en klaende gewag op uitkoms nie.

Wetsgehoorsaamheid stel God nie tevrede nie – dit verander jou nie binne-in nie. Oorgawe verander jou, bring jou voor die voete van Jesus. Die verandering in jou binneste is die eintlike wonderwerk. Daardie oorvloed van olie in jou kruike van verwagting is die rykdom wat jou en jou omgewing verander – ten goede en blywend.

Dink bietjie na en hoor by die Heilige Gees wat jou gate en jou kruike is. Hoor by Hom wat is die geloofsaksie waat daaruit voortspruit.

Skryf dit op en leef dit uit. Die wonderwerk is aan die gang. Vra die Here om jou oë te salf sodat jy kan sien wat gebeur. “Sien” die heuwels wat voor jou uitgaan en die bome van die veld wat hande klap.

Tot volgende keer.

8. Grawe die gate van geloof.

‘n Fasinerende storie vind ons in 2 Konings 3 – ‘n storie van verantwoordelikheid, krisis, uitkoms en geloof.

Dis hier tog belangrik om ‘n bietjie meer te weet van die karakters wat betrokke is. Na die regering van Salomo is die koninkryk van Israel verdeel. Op hierdie stadium van die geskiedenis is Koning Josafat die koning van Juda (die suidelike koninkryk), wat hoofsaaklik die stamme van Juda en Benjamin is. Hy regeer op hierdie stadium saam met sy seun  Die noordelike koninkryk (wat al die ander stamme insluit) word deur Joram, die seun van Agab, regeer. Agab was die berugte, afvallige koning wat met Jesebel getroud was. Sy was ‘n Phoenisiese prinses uit die stad Tirus en het Baal-aanbidding in Israel ingebring. Dit was “haar” Baalpriesters wat op die berg Karmel die groot konfrontasie met Elia gehad het – vuur uit die hemel, reën na drie jaar, die priesterslagting en toe die marathon voor die perde uit.  [ 1 Konings 18] Die derde koninklike is die koning van Edom – sy naam word nie genoem nie.

Laasgenoemde word deur Joram bygesleep, heel moontlik omdat die weermag van Josafat en Joram deur Edom wou optrek en ook om hulle getalle te versterk. Die koning van Edom speel die rol van ‘n stille toeskouer. Hy praat nooit, maar sy teenwoordigheid word genoem. Josafat dien die Here, Joram is die afvallige heerser – hy weet iets van die Here af, maar is nie in verhouding met die Here nie. Mens kan aanvaar dat die koning van Edom nie God geken het nie, anders sou die Bybel dit gesê het.

Die verhouding van die drie konings met die Here is bepalend in hulle reaksie op die krisis.

Goed – terug by die storie. Moab is al deur Omri, Agab se pa, oorwin en moes ‘n belasting aan Israel betaal. Met Agab se dood besluit die Moabiete, dis ‘n goeie tyd om te rebelleer en hou op om te betaal. Joram wil so gou moontlik die rebellie onderdruk en besluit om Moab in te val. Hy vra Josafat se hulp. Daar is geen aanduiding dat Josafat die Here se leiding gevra het nie: Hy belowe dadelik sy ondersteuning.

Net voor hulle by Moab kom, is daar krisis. Na 7 dae se reis is daar geen water  nie. Alle aanduidings is dat die weermag beplan het om by ‘n rivier wou kamp en toe hulle daar kom, is die rivier droog.

Joram – die afvallige koning – vrees die straf van die Here en openbaar sy innerlike wroeging met sy eie sonde. Sy eerste woorde is :  God wil hom verdelg. Sy reaksie kom uit onkunde en skuld.

Josafat –  in sy krisis soek hy God se leiding en vra of daar nie ‘n profeet van die Here is om te raadpleeg nie. Die regte reaksie in die omstandighede.

Die koning van Edom is tjoepstil.  Ek kan my net voorstel dat hy met groot oë die geskarrel van die ander twee dophou. Die Bybel sê dit nie – dis net sommer my verbeelding. Indien hy iets gesê is dit nie opgeteken nie.

Die bediendes berig dat Elisa daar iewers saam uitkamp. Waarom Elisa saamgekom het, weet ons nie. Ek kan aanvaar dat hy Woord gekry het, met ander woorde in opdrag van die Here self daar was. God is alwetend en het geweet dat daar rede sal wees om Elisa naby te hê.

Baie interessant hier is dat die Bybel ‘n klein detail noem wat baie beteken. Die konings het na Elisa gegaan. ‘n Mens sou verwag dat die konings Elisa laat haal deur ‘n bediende. Die krisis was groot genoeg dat die konings, eintlik “van hulle trone afklim” en in nederigheid Elisa opsoek.

Elisa is in ‘n swart bui. Sy eerste woorde is in woede aan die koning van Israel gerig. Hy ken die geskiedenis – die jammerlike afval van Israel onder Agab, Baalaanbidding en kry sy sê in. Hy sê vir Joram: Het ons nog iets vir mekaar te sê?  Gaan na die (vals) profete van jou ma en pa. Joram sing sy ou deuntjie en gee God die skuld vir die krisis. Elisa gaan verder in sy tirade en vertel hom goed dat as dit nie vir Josafat was nie het hy hom wat Joram is nie eers aangekyk nie. [3:13 -14.]

Toe moet hy kalm word, want in die woede van sy onsteltenis, kan hy nie die stem van die Here onderskei nie. Hy vra vir ‘n musikant.

Nog ‘n klein, belangrike detail. Wat doen jy om jou siel te kalmeer? Hoeveel maal het ek nie met die sorge van die lewe in my kar geklim, die musiek aangesit en net die “regte” lied gehoor. Wat dink julle het die lierspeler gedoen vir Elisa?  Hy het die Here aanbid – weer die regte reaksie in krisis. Aanbidding van die Almagtige God is die sleutel tot oorwinning. Net sodra jy in kalmte mediteer oor die grootheid van jou hemelse Vader, Sy Almag, Sy liefde vir jou, Sy karakter soos deur Moses beskryf in Exodus 34 – abounding in goodness and truth, DAN word jou probleem kleiner en kry jy gesalfde oë, God-perspektief oor die situasie.

Maak seker dat jy jou aanbiddingsmusiek wat aanmoedig en opbou, byderhand het.

Die opdrag van die Here is duidelik. Grawe die vallei vol slote, maak die dal vol gate.[1933 vertaling]. Make this dry brook bed full of trenches. Amplified (Die nuwe Afr vertaling laat dit heeltemal weg).

Elisa voorspel dat die gate vol water gaan wees. Daar sal nie wind of reën wees nie, maar oorgenoeg om die hele weermag en al hulle diere se dors te les.

Dan hierdie wonderlike woorde:

…and this is a simple matter in the sight of the Lord.

 Ja, dit is nog te gering in die oë van die Here. Hy sal ook Moab in julle hand gee.

 Wat ‘n heerlike versekering van ons liefdevolle God wat in ALLES voorsien. Hy sien die hele pad – nie net die een krisis van dors nie. Hy sien nog die geveg met Moab wat voorlê en gee die versekering van oorwinning. Om die hele weermag en hulle diere water te gee is sommer net die eerste paaiement van die wonderwerk. Die groot uitkoms lê voor.

 Vir my is hierdie een van die kragtigste aanmoedigingsverhale van die Ou Testament en ek moet vinnig sê daar is baie.

In die volgende vers van die profesie word ‘n pad van vernietiging vir Moab uitgespel. ‘n Totale en verwoestende aanval wat diep skade aan die land rig. Dit is wat gebeur met jou vyande en diegene wat teen jou rebelleer. Jy as kind van God is verseker van ‘n afrekening van jou teenstaanders. Niemand kan teen jou seëvier as jy die Woord van God in jou hand en hart het nie, en in nederigheid van jou troon afklim en Sy WOORD soek.

Stel jou saak aan die Here, jou probleem, jou slagveld word in Sy hand geplaas en die oorlog se ganse aard verander.

Kyk verder:

Die volgende oggend, na die graanoffer, met ander woorde jou gewone aanbiddingstyd, die tyd wat jy offer aan die Here, het die water gekom – van Edom af. Edom, wat simbolies van die wêreld is, is in God se hand voorsiening.

Die riviervallei vol water dien toe verder om die Moabiete te verwar en vir hulle ‘n vals beeld van ‘n vallei vol bloed te skep. Hulle aanvaar toe sommer dat die drie konings mekaar aangeval het en storm daar in, net om baie sterk teenstand te kry en nederlaag te ly. Die drie konings gaan verder om die verwoesting aan te bring waarvan daar in die profesie gepraat is en die koning van Moab word so deperaat dat hy plan maak om deur die linies van Edom te breek. Toe dit nie slaag nie, gaan hy oor tot die ondenkbare en steek sy eie seun wat hom sou opvolg aan die brand by ‘n muur om sy god se guns te wen. Onthou ons Chistene is die enigste mense wat ‘n liefdevolle, goeie God dien. Ander gode is kwaai gode wie se guns met allerhande offers gewen moet word.

Die drie konings draai net daar om en gaan terug Israel toe. Die meeste kommentare stem saam dat hierdie daad vir almal so afstootlik was, dat hulle in weersin onttrek het. God sê dikwels dat kinderoffers soos in Jerigo en Amalek aan die orde van die dag was, vir Hom ‘n gruwel is. As ons mooi dink is kinders vandag nog net so die offers van die samelewingsafgode, in hongersnood as gevolg van politieke wandade, materialisme, in seksuele misbruik.

In opsomming:

         Reaksie in die krisis – God se Woord en aanbidding met musiek.

         Opdrag: Grawe gate – jy sal nie die reën sien nie, jou gate sal vol word. Dit is maar net ‘n klein dingetjie – Hy sal verder ook voorsien.

 Verwag ‘n wonderwerk. Tot volgende keer.