197. Die helder Paasbasuin.

In hierdie tyd voor die Paasfees is dit noodsaaklik om diepe betekenis in eeu-oue tradisie te vind.  So ‘n jaarlikse gewoonte kan maklik ‘n sinnelose ritueel word met vermufte en betekenislose gebruike, selfs al is dit die viering van die grootste gebeurtenis in die hele geskiedenis van die mensdom.  Dit is ons passie om die nuwe in die oue te soek, om iets vars uit die bekendheid te leer en krag in ou gewoontes  te ervaar.

Dit is so maklik om terug te sit en die verloop van gebeure te laat afspeel sonder betrokkenheid van siel en gees.  In elke Christus-fees is daar geleentheid om meer van God se karakter te leer.  Dit is hoe ons onder die bedekking van genade en goedheid inbeweeg en bly, binne in ‘n vyandige wêreld wat ons veiligheid en waardes konstant bly teister.

Israel het die basuingeklank gehoor toe hulle by die berg bymekaarkom waar God sy teenwoordigheid aan hulle getoon het.

Met dagbreek die derde dag was daar donderslae, weerligte en ‘n donker wolk op die berg. Daar was ook die sterk, helder klank van ‘n ramshoring (basuin volgens die OAB).  Die hele volk in die kamp het gebewe(Exodus 19:16)

Dit is ons doelstelling.  Ons kan nie net gewoon met hierdie dae omgaan soos met ander dae van die jaar nie.  Dit is ‘n tyd om in verstomming neer te kniel oor die werk van Jesus aan die kruis.

Kom ons reis in tyd – terug na ‘n eenvoudige aandete en die donker nag wat volg…

DIE ETE

Jesus en sy dissipels sit aan by die gewone Paasmaaltyd wat altyd in hierdie tyd geëet word.  Alles was soos altyd, maar hierdie keer was anders. Alles het gewoon gevoel, behalwe die begin van die maaltyd, toe almal arriveer.

Dit was nie gewoon dat die gasheer die gaste se voete was nie.  ‘n Slaaf of die gas self by die gebrek aan ‘n slaaf het dit gedoen.  Jesus het gemaklik die “reëls” gebreek.

Petrus se trots verhoed hom om deel te hêaan die ongewone handeling van Jesus.  Hy wou beheer en is ongemaklik met die andersheid. Jesus dring aan om dit op sy manier te doen.  Die doop reinig jou en bring jou in die Koninkryk van God in.  Daarna het ons gereeld ‘n was nodig om die “stof” van ‘n gebroke wêreld af te was.  Die Woord reinig ons.

om dit te heilig, nadat Hy dit gereinig het met die waterbad deur die woord,(Efesiërs 5:26)

Ons onderwerp aan Jesus se manier – dit is die gehoorsaamheid wat ‘n lewe van aanbidding vereis.  Gehoorsaamheid is ons aanbidding, al voel dit ongemaklik in die konteks.

Judas se verraad was voorop in Jesus se gedagtes.  Judas tree heeltemal normaal op.  As die ander dissipels die volle impak van sy planne besef het, het hulle hom gekeer.  Alle indikasies is dat hy op sy eie planne gemaak het.

Die plek aan die linkerkant van die gasheer was uitgehou vir die eregas.  Jesus het Judas daar laat sit.  Dit was een van ‘n hele reeks handelinge om na Judas uit te reik.

Die gewoonte was om iets te ete aan ‘n gas aan tafel aan te bied as ‘n uitnodiging tot gesprek.  Jesus het aan Judas die brood geoffer.  Dit is duidelik dat Judas so opgenome met sy eie planne was, dat hy al hierdie gebare misgekyk het.  God is altyd daar met ‘n uitnodiging sonder verwyt (Jesaja 1:18).

Weer en weer het die uitnodiging gekom. Die duisternis van sy eie agenda het van hom besit geneem sodat hy nie kon omdraai nie.  Hy het die brood ontvang en die uitnodiging van Jesus verwerp.

Johannes skryf dat Judas in die nag uitgegaan het. Jou eie planne lei jou in die duisternis in.  As jy die teenwoordigheid van Jesus verlaat, is dit nag.

DIE TUIN

‘n Welaf vriend van Jesus het heel waarskynlik vir hom die sleutel vir hierdie ommuurde tuin gegee.  Tuine was nie binne die stadsmure van Jerusalem toegelaat nie.  Die grond en bemesting vir ‘n tuin is as onrein beskou.  Jerusalem was dig bewoon en die sanitasie was belangrik om siektes te beperk.  So ‘n tuin buite die stadsmure was heel gesog en het vrede en stilte gegee.  Die tuin van Getsemané is nie baie groot nie. Toeriste vandag sien ongeveer agt olyfbome wat so oud is, hulle stamme lyk soos rotse.

Judas het geweet Jesus beplan om soontoe te gaan.  Dit is waar hy die arrestasie beplan het.

Johannes skryf dat ‘n kompanjie soldate die soldate van die hoë priester vergesel het.  Die hoë priester se soldate was die Tempelwag en moes die opdragte van die hoë priester en die Sanhedrin (die Joodse raad van sewentig lede wat verantwoordelik was vir godsdienstige reg en orde) uitvoer.  Die woord wat hier gebruik word vir die kompanjie van soldate is: speira(Grieks).  Die woord het drie betekenisse gehad: ‘n Romeinse kohort van ongeveer 600 soldate of ‘n afdeling van 1000 soldate, sommige op perde of in die laaste betekenis ongeveer 200 soldate ten volle gewapen.

Selfs in die laaste betekenis van die woord is dit ‘n oorweldigende oormag  wat daardie nag in die tuin ingekom het om een man, ‘n eenvoudige Galilese skrynwerker, in hegtenis te neem. Die owerhede was duidelik baie bang vir ‘n geveg en weerstand van Jesus en sy dissipels en het voorberei vir ‘n klein oorlog!  Die owerhede het nie in die dissipels belanggestel nie.  Die geskiedenis het bewys dat mens net van die leier moet ontslae raak, dan breek die hele beweging op.  Dit is presies wat gebeur het.  Die dissipels het in angs en paniek gevlug.

Dink net hoe eenvoudig en kalm die inhegtenisname plaasgevind  het.  Jesus was deurgaans volledig in beheer van die hele proses.

Petrus het geskrik en onmiddellik reageer.  Hy het sekerlik een van die soldate wat op die proses met Jesus fokus, se swaard gegryp en opgelig om te veg – ‘n dapper daad teen so ‘n oormag.  In die warboel, sny hy die soldaat se oor af.

Dit is altyd so  – deur die geskiedenis.  As die kerk die swaard trek en met geweld reageer, word die ore van die mense afgesny.  In ander woorde – hulle vermoeë om die Evangelie te hoor word afgesny en slegs ‘n aanraking van Jesus self sal die ore genees.  Net soos daardie aand in die tuin.  Jesus het kalm sy hand oor die oor gesit en die oor genees.

DIE VERHOOR

Jesus is voor Annas.  Slegs Johannes noem dit.  Annas was die krag agter die “troon” van die hoë priester. Die hoë priester was in samewerking met die Romeine ‘n posisie van aansien en gemak.  Annas se familie het so baie ryk geword.  Sy seuns en op daardie stadium sy skoonseun Kajafas het die pos vervul.  Hulle het presies geweet hoe om die Romeine tevrede te hou en hulleself te verryk in die proses.   Die handelaars in die voorhof van die Tempel is die Basaar van Annas genoem.  Hy was bekend daarvoor dat hy die inkomste uit die Tempeloffers in sy eie sak gesteek het.

Die verhoor voor Annas was ‘n verdraaiing van die reg.  Jesus het geen hoop op ‘n regverdige verhoor gehad nie. Hy het geweet hoe dinge sou uitwerk.  Volgens die verslae oor die verhoor in al vier Evangelies is dit duidelik dat Jesus deurgaans in beheer van die proses gebly het.

DIE KYK

Petrus se verloëning was al die onderwerp van soveel preke en besprekings oor die eeue.  Petrus se liefde en ondersteuning aan Jesus was onwrikbaar.  Dit is hy wat die swaard trek teen die oormag daar in die tuin.  In die voorhof van die hoë priester was hy teenwoordig in ‘n situasie waar hy enige oomblik deur ‘n soldaat gegryp kon word en in die tronk gegooi word, bloot uit sy assosiasie met Jesus.

Toe die mense hom vra of hy Jesus ken, ontken hy drie maal dat hy nog ooit enigiets met hom te doen gehad het. Die hanekraai was die trompet wat die Romeine drie uur in die oggend geblaas het, om die omruiling van die stadswag aan te kondig.

Petrus het Jesus liefgehad.  Hy was wel swak in die oomblik, maar hy was teenwoordig daar as gevolg van sy liefde en lojaliteit.

Jesus het vir hom gekyk.  In een kyk, wat sekerlik die kragtigste liefde-kyk was, is Petrus gered.  Dit was nie ‘n kyk van verwyt nie, dit was die oë van volmaakte liefde wat red en nie veroordeel nie.  In een kyk is liefde en reddingskrag gekommunikeer – genoeg om Petrus van verwoestende verwyt en hartseer te red.

Wat sê die ou lied:

Turn you eyes upon Jesus

Look fool in his wonderful face

And the things of earth

will grow strangely dim

in the light of his wonder and grace.

Petrus se verloëning van Jesus het natuurlik oral bekend geword, maar hy het terug na sy familie in Jesus gevlug.  In sy vernedering was hy nie alleen nie.   Daar agter geslote deure saam met die ander het hy die goeie nuus van die opstanding gehoor.

Hou in gedagte dat Petrus die openbaring gehad het van wie Jesus werklik is. (Matteus 16:13-20)  Judas daarteenoor het in skuld en verwyt die geld gaan teruggee en gesê hy het onskuldige bloed verraai.  Hy het gesterf – aan sy eie hand, vol skuld, alleen en gebroke – sonder om werklik te weet met wie hy te doen gehad het.

Petrus se openbaringskennis het sy liefde en lojaliteit bevestig en deurgedra in die donker nag van verwyt en vernedering.

VEROORDELING

Die Joodse leiers was eens dat Jesus se grootste oortreding in hulle oë godslastering was – hoofsaaklik omdat Hy verklaar het dat Hy die seun van God is. (Matteus 26:65)  Pilatus sou natuurlik nie die doostraf oplê vir so ‘n aanklag nie en die Jode self mag niemand teregstel nie.  Die aanklag moes verdraai word sodat dit polities van aard was en die Romeinse administrasie in Palestina bedreig. Daarom het hulle Jesus aangekla omdat Hy sê dat Hy ‘n koning is.

Die Jode moes elke beginsel waarvolgens hulle hulle godsdiens bedryf oorboord gooi om Jesus veroordeel te kry.  Skielik het hulle verklaar dat Caesar hulle koning is.

Samuel het aan die volk gesê dat God hulle koning is (Samuel 12:12).  Toe die Romeine belasting oor Palestina aankondig, was daar ‘n bloedige opstand.  Die Joodse leiers het verklaar dat God hulle koning is en hulle aan niemand belasting betaal behalwe aan God.  Nou skielik spreek hulle uit dat Caesar hulle koning is.  Pilatus moes in verstomming na sy asem gesnik het!

PILATUS self tree baie snaaks op.  Hy moes besef het dat die aanklagte teen Jesus gefabriseer is.  Hy was eintlik baie beïndruk met Jesus. Hy wou hom glad nie ter dood veroordeel nie, …en tog het hy.

Jesus lei sy eie verhoor.  Pilatus besef dat Jesus self in beheer is.  Hy is nie die patetiese slagoffer van al die wreedheid nie.  Pilatus behandel hom met respek.  Hy besef Jesus is anders en spesiaal.

Jesus praat oor sy koninkryk.  Hy probeer nie verduidelik nie.  Hy praat die waarheid – reguit.  Dit is sy laaste kans voor die kruis.

Hy maak dit duidelik dat sy koninkryk in die harte van mense is.  Sy koninkryk is nie aards nie.  Verowering van mense vind in liefde plaas.

Pilatus sê: Kyk die man.  Die woord wat Pilatus gebruik is ho, die normale Griekse woord vir ‘n mens, maar die Griekse denkers het hierdie woord dikwels gebruik vir die ideale man, die hemelse man.  Pilatus moes verbaas gewees het dat die marteling nie Jesus doodgemaak het nie.

Pilatus sê dat hy die mag het om Jesus vry te laat of te laat doodmaak. Jesus sê kalm vir hom dat hy net die mag het wat aan hom gegee is om God se plan uit te voer.  Jesus stap self aan kruis toe…

BARRABAS:  Die mense se keuse het oor eeue uitgespeel.  In die oomblik van waarheid het hulle die moordenaar en geweldenaar bo die man van liefde en goedheid gekies.  Die afgelope eeue van die mens se geskiedenis is een van doodslag en bloedvergieting.

DIE KRUIS

‘n Kruisdood was die mees gevreesde teregstelling in die antieke wêreld.

Net sodra die uitspraak gelewer is, is die veroordeelde met die kruis op sy skouers na die plek van teregstelling gelei.  Die rede vir die doodstraf is op ‘n plakkaat geskryf en deur ‘n soldaat voor die veroordeelde gedra .  Die prosessie deur die strate het die langste moontlike pad gevolg sodat enigiemand wat enige inligting oor die saak het, vorentoe kon tree en die prosessie stop.  Die hele regsproses sou dan van voor af begin.  Niemand het vir Jesus ingetree nie.

Die plakkaat voor Jesus is in Hebreeus, Grieks en Latyn geskryf.  Dit was die tale van die drie groot nasies op daardie stadium.  Die Romeine was sterk in regering en administrasie, die Grieke was sterk in filosofie, kennis en uitvindings en die Hebreërs het die ware God geken. ‘n Kombinasie van die talente van die drie nasies moes in werklikheid ‘n goue era in die geskiedenis wees.

Jesus was the supreme beauty and the highest thought of God. In him was the law of God and the kingdom of God. In him was the very image of God. All the world’s seekings and strivings found their consummation in him. It was symbolic that the three great languages of the world should call him king.[William Barclay]

DIE KLEED

Die kleed wat Jesus gedra het, was in een stuk geweef, sonder naat, net soos die kleed van die hoë priester in die Tempeldiens oor al die eeue.  Die funksie van die hoë priester was om die kontakpunt tussen God en die mens te wees.  Die Latyn vir priester is Pontifex, wat brugbouer beteken.  Dit is presies wat die kruis van Jesus gedoen het.  Jesus was die brugbouer na die teenwoordigheid van God toe – die perfekte hoë priester.

Die ander Evangelies vertel hoe Jesus met ‘n uitroep gesterf het. (Matteus 27:50; Markus 15:37; Lukus 23:46).

Johannes se weergawe wys daarop dat dit nie die swak fluistering van ‘n sterwende was nie.  Sy stem was soveel meer as wat mens sou verwag op daardie uur van soveel lyding en bloedverlies.

Die woorde: dit is klaar– is een woord in Grieks = tetelestai.  Met dié uitroep het Jesus gesterf toe die prys betaal is en God sê: Genoeg!  Sy kop het agteroor gebuig asof Hy rus nadat Hy die werk gedoen het.

DIE GRAF

Dit was eintlik duidelik dat Jesus klaar dood is, maar die soldaat wou seker maak.  Hulle mag hom nie van die kruis afgehaal het as Hy nie dood was nie.  Uit die sywond van die soldaat se spies het bloed en water gevloei – ‘n seker teken dat iemand dood is, maar ook die teken van ‘n baie siek man.  Jesus het letterlik ons siekte op hom geneem.  Die profesie in Sagaria 12:10 is met die spieswond vervul:

 en hulle sal opsien na My vir wie hulle deurboor het, en hulle sal oor Hom rouklaag soos ’n mens rouklaag oor ’n enigste seun en bitterlik oor Hom ween soos ’n mens bitterlik ween oor ’n eersgebore kind. (OAB)

Josef van Arimatea en Nikodemus tree sterk en braaf op na die kruisiging.  Vreesloos gaan vra hulle Jesus se liggaam by Piatus.  Gekruisigdes is nie begrawe nie.  Hulle liggame het soms vir dae aan die kruis gehang sodat die roofvoëls van meeste van die  vleis kon ontslae raak en daarna is hulle beendere op ‘n ashoop van lyke gegooi.

Jesus se dood het mense na hom getrek. Dood is nooit verniet in die Koninkryk van God.  In Jesus se dood was God teenwoordig en aan die werk.  Selfs Jesus se geheime dissipels tree na vore.

DIE OPSTANDING

Dit was die gewoonte om die graf te besoek vir drie dae na die begrafnis.  Hulle het geglo dat die gees van die dooie om die graf vertoef en die liggaam eers finaal verlaat na die derde dag.  (Onthou Jesus het vier dae gewag voordat Hy na Lasarus toe gegaan het.)

Jesus se vriende is nie toegelaat om die graf te besoek op die Sabbat nie – dit was teen die voorskrifte oor die Sabbat. Sondagoggend vroeg – toe dit net-net lig word – het Maria Magdalena gegaan.  Sy kon nie langer wag nie.

Maria was geskok om die oop graf te sien. Dit is onwaarskynlik dat Joodse leiers die liggaam sou wegneem.  Hulle was nie toegelaat om aan ‘n dooie liggaam te raak oor Paas nie en veral nie op die Sabbat nie.

Maria het vir die dissipels opgesoek en vertel. Daar het sy vir Petrus gekry.  Selfs in sy grootste nederlaag is hy nog as die leier gereken.

Johannes het vinniger gehardloop – hy was jonger. Johannes het buite gestaan en ingekyk.  Petrus het in die graf ingehardloop – tipies van sy geaardheid.  Die grafdoeke het so gelêasof die liggaam uit die doeke verdamp het.  Die kopdoek was netjies opgevou soos ‘n servet van ‘n mens wat aandui dat hy na die tafel toe terugkeer.

Johannes het dadelik geglo.  Liefde was die interpretasie vir die toneel wat hy aanskou het.  Liefde het Maria graf toe laat kom.  Liefde open ons oë en verstand vir die goeie nuus van die Opstanding.

Liefde herken waarheid terwyl die verstand nog stry en sukkel.

MARIA

Die toneel waar Maria Jesus in die tuin by die graf ontmoet is sekerlik een van die mees dramatiese tonele in die literatuur van die wêreld.  Maria is die eerste een wat die opgestane Jesus sien.  Haar liefde vir hom is die dryfkrag van haar optrede.

Sy het die nuus aan die dissipels gebring en bly agter toe hulle weggaan by die leë graf.  Sy staan en huil en weet nie wat om van die omstandighede te maak nie.  In haar verwarring en hartseer is haar oog op die graf en sy kyk nie behoorlik na die man wat met haar praat nie.

Deur ons trane vind ons dit moeilik om Jesus te sien.  Ons oog is op die graf en die persoon wat ons verloor het.  Jesus kom van die onverwagte hoek af.  Hy is naby, maar ver van die graf waar sy hom verwag het.

MOENIE AANRAAK NIE

Die grootsheid van hierdie gebeure staan buite tyd.

Die toneel wat in Openbaring 5 afspeel, het heel moontlik afgespeel nadat Jesus met Maria gepraat het.  Jesus was die Eerstelingsgerf van die kerk wat voor God gewaai is.  In die onsienlike voor die Troon van God het Jesus as oorwinnaar oor die dood en hel verskyn.

Sê vir die Israeliete: Wanneer julle in die land kom wat Ek aan julle gee, en julle samel die graanoes in, moet elkeen die eerste ryp are van sy oes na die priester toe neem. Hy moet die are as beweegoffer vir My, die Here, aanbied sodat julle vir My aanneemlik sal wees. Die priester moet dit die dag ná die sabbat doen. (Levitikus 23:10,11)

Maar nou, Christus is opgewek uit die dode; Hy het die eersteling geword van die wat ontslaap het.  (1 Korintiërs 15:20, OAB)

Die kern van ons Paasfees is die Opstanding.

Jesus het aan Maria in ‘n verheerlikte liggaam verskyn.  Daarna het Hy sy verskynings in die sienlike vanuit die onsienlike self bepaal, totdat Hy finaal na die hemel opgevaar het soos beskryf in Handelinge 1.

THOMAS – net kortliks

Thomas wou nie in iets ingesleep word wat hy nie verstaan het nie.   Hy was sterk in sy eie oortuigings en wou sy eie gevolgtrekkings maak. Jesus het dit gerespekteer en aan hom verskyn met die uitnodiging om ondersoek in te stel.  Dit is nog altyd waar.  Enige onsekerheid oor Jesus kan met ondersoek tevrede gestel word.  Die  uitnodiging aan almal staan net soos aan Thomas.

Thomas het in spontane aanbidding neergeval toe hy Jesus sien.  Sy geloof het vastrapplek gekry in die volle openbaring van die opgestane Christus.

EINDE

Die Evangelies is nie bedoel as biografieë van Jesus nie.  Die doel van die woorde is om lewe te spreek.

Die beskrywings van Jesus se lewe is om die waarheid van Sy persoon te erken sodat sy liefde en genadein elkeen se lewe ervaar kan word.

Ons lees oor God – dis nie gewone geskiedenis nie.

 

 

 

187. Hy doen wat Hy sê Hy sal doen.

[Johannes 20]

DIE OPSTANDING

Die Christendom staan of val by die Opstanding van Jesus.

Dit was in daardie tyd die gewoonte om die graf vir drie dae na die begrafnis te besoek.  Die meeste mense het geglo dat die siel van die dooie nog om die graf vertoef, maar na drie dae finaal vertrek.  Daarna sou die liggaam onherkenbaar verrot.

Jesus se geliefdes kon nie die tweede dag besoek nie, aangesien dit die Sabbat was.  Dit sou beteken dat hulle die Wet van Moses oortree.  Die Sondagoggend het Maria vroeg gegaan. Die Griekse woord is proi, wat beteken gedurende drie-uur en sesuur in die oggend, die laaste waakuur van die nag.  Die lug was nog donkergrys, maar sy kon nie langer wag nie.

Maria Magdalena het Jesus liefgehad.  Sy is gered, genees en vrygemaak sedert haar ontmoeting met Hom en sy sal nooit vergeet wat Hy vir haar gedoen het nie.

Sy was verstom en geskok.  In daardie tyd is grafte uit rots gekap en geseël met ‘n ronde klip wat in ‘n groef gerol word.  Die Romeine het Jesus se graf geseël en ‘n wag daar opgestel (Matteus 27:66).

Miskien het Maria gedink die Joodse leiers het Sy liggaam verwyder, maar dis onwaarskynlik aangesien die Jode oor Paas niks met ‘n lyk te doen sou wou hênie.

Sy het haastig vertrek om die nuus met Petrus en die ander dissipels te deel.  In die ander Evangelies praat die vroue (meer as net Maria) met ‘n man of mans (in blink klere).  Markus vertel hoe die een jongman by die graf spesifiek Petrus se naam noem.

Hier in Johannes volg ‘n beskrywing van ‘n resies – heel moontlik met die skrywer Johannes daarin.  Dit lees amper komies.  (Johannes 20:3-8)

Ten spyte van Petrus se nederlaag, is hy nog as die leier gereken.  Dit was aan hom wat Maria die nuus vertrel het.  Sy vind hom tussen sy broers (die ander dissipels). Selfs in sy grootste nederlaag en stukkende gemoed, kom voeg hy hom by die ander dissipels.  Judas was alleen toe hy selfdood pleeg. Petrus se verloëning van Jesus moes algemeen bekend geraak het.  Tog het hy troos tussen die dissipels gevind.  Hy was nog die leier.

Johannes het vinniger gehardloop; hy was jonger. Johannes het by die ingang gestop, maar Petrus het ingehardloop – so tipies van sy geaardheid.  Petrus het verstom gestaar, maar Johannes het die verstommende feite ingeneem.  As iemand die liggaam gesteel het, hoekom het hulle die grafklere daar gelaat?  Hoe was dit moontlik dat sy liggaam uit die grafdoeke is, sonder om die voue te versteur?

Die grafdoek was netjies in die vorm van Sy liggaam en die kopdoek  netjies opgevou.   Dit het gelyk asof die liggaam uit die grafdoeke verdamp het.  Die opgevoude kopdoek het gelyk soos die servet van iemand wat bedoel om terug te kom en voort te gaan met die maaltyd.

Die toneel het boekdele tot Johannes gespreek.  Hy het gesien en geglo.

Liefde is die basis van geloof.  Liefde het Maria na die graf gebring.  Liefde het Johannes se oë en gemoed oopgemaak.

Liefde interpreteer die lewe.  Liefde herken die waarheidterwyl die intellek en emosie nog verward is en dinge probeer uitredeneer.

Die toneel waar Maria en Jesus in die tuin gesels en sy Sy stem herken, is seker een van die dramatiese oomblikke in alle letterkunde.  Maria was die eerste om die opgestane Jesus te sien.  Haar liefde vir Hom was die dryfkrag agter haar optrede.

Maria het die nuus aan die dissipels gebring, maar het seker agtergebly in die resies na die graf.  Toe sy weer by die graf kom, was die dissipels al weer weg. Sy het gestaan en huil.  Sy het nie mooi geweet hoe dinge sou uitspeel nie en het aan haar hartseer oorgegee.  Deur haar trane het sy nie die man wat met haar praat herken nie.  Haar hartseer het haar verblind.

In verlies huil ons vir onsself.  Ons geliefde wat dood is, is by die Here en op die beste plek moontlik.  Ons voel die skerp pyn van verlies.  Solank ons deurgaans ons trane voor die Here uitstort, sodat ons nie die glorie mis nie.

Maria se oë was op die graf.  Sy het in die verkeerde rigting gekyk.  Ons oog moet op die hemel en op God wees waar ons geliefdes in Sy teenwoordigheid leef.  Trane is goed.   Ons treur natuurlik, maar ons moet nooit die graf beskou nie.

Haar gesprek is vol liefde.  Sy vra na Jesus sonder om Sy naam te noem. Sy veronderstel almal sal weet waaroor dit gaan.  Sy vra nederig en respekvol.  Haar wêreld begin en eindig met Jesus.

Toe Hy haar naam roep, het sy Hom herken. Sy antwoord:Rabboni(Aramees vir rabbi of meester).

Jesus sêvir haar om Hom nie aan te raak nie (20:11-18).  Net bietjie later in die hoofstuk nooi Hy Thomas om aan Sy wonde te raak (20:27).  Hy sê aan die dissipels Hy is vlees en been (Lukas 24:39).   Normaalweg sou mens sê: vlees en bloed, maar Sy bloed was gestort en Hy het dit nooit weer teruggeneem nie.

In Matteus (28:9) het die dissipels aan Sy voete geraak en Hom aanbid.

Die kommentare gee verskeie redes hiervoor. Sommige meen dit is ‘n fout en dit moet lees: Moenie vrees nie, in plaas van moenie aanraak nie. Hulle dink ook Jesus het dalk Maria gewoond begin maak dat Hy nie altyd fisies by hulle gaan wees nie. Sy moes met Hom kommunikeer sonder fisiese aanraking.

My eie mening is om die verklaring te aanvaar dat Jesus oppad na Sy vader in die hemel was, vir die triomfantelike aankoms wat in Openbaring 5 beskryf word.  Hy was die eerste gerf van die oes van die kerk, om voor die Vader te waai. Dit is die vervulling van die Fees van die Oes:

“Sê vir die Israeliete: Wanneer julle in die land kom wat Ek aan julle gee, en julle samel die graanoes in, moet elkeen die eerste ryp are van sy oes na die priester toe neem.

Hy moet die are as beweegoffer vir My, die Here, aanbied sodat julle vir My aanneemlik sal wees. Die priester moet dit die dag ná die sabbat doen.  (Levitikus 23:9).

Die Fees van die Oes is op die dag na die Sabbat oor Paastyd gevier.  Dit is die viering van die opstanding.  Dit is waarom Sondag vir ons die heilige dag is.

Maar nou, Christus is opgewek uit die dood, as eersteling uit dié wat gesterf het.  (1 Korintiërs 15:20)

Ons moet dinge in kalendertyd verklaar. In ‘n verheerlikte liggaam het Jesus in en uit die onsienlike beweeg, net soos Hy wou.  Hy was in volle beheer, ook van tyd.  Hy het in die hemelse realm beweeg en Homself in die aards realm getoon.  Hy het bepaal hoe Hy verskyn en aan wie, om Sy kerk te vestig.

As die eerste gerf van die oes van die kerk, het Hy onaangeraak deur mensehande voor die Vader in die hemel verskyn as die volmaakte Offerlam wat die prys betaal het.

Toe sê een van die ouderlinge vir my: “Moenie huil nie. Kyk, die Leeu uit die stam van Juda, die Afstammeling van Dawid, het die oorwinning behaal en kan die boek met die sewe seëls oopmaak.”

 Toe het ek voor die troon wat omring was deur die vier lewende wesens, tussen die troon en die ouderlinge, ‘n Lam sien staan, die Een wat geslag was.  (Openbaring 5:5,6)

Elke geestelike ritueel in die Woord van God het ‘n hemelse weerspieëling.   So is die Nuwe Jerusalem die volmaakte kubus wat die verbondsark voorstel en die teenwoordigheid van God simboliseer.

Dit is wat die kerk is – die plek waar die wêreld in die teenwoordigheid van God ingelei word.

Jesus het in werklikheid net na sononder op die Saterdagaand opgestaan, toe die Sabbat eindig.   Ons Sondagviering is die Fees van die Oes, waarin ons die opgestane Jesus as die eerste gerf van die kerk aanbid.

 

*****************************************************************************

 

[Net ‘n verduideliking van die Engelse woord Easter en die snaakse gewoontes van eiers en hase:

Easter is associated with the Babylonian feast of first fruits, a spring festival when the pagans asked their fertility god Ishtar, where the name Easter comes from, for new babies.  The egg hunt is to celebrate the attempts to conceive new life. Fertile things in nature are worshipped like rabbits.  The people wore new clothes to celebrate the buds on the trees.]

 

 

65. Die donker dag…uitgemerk in die hemel.

[youtube:https://youtu.be/UfFreicQgls%5D%5D

Ons tel ons lewe in dae. Of ons nou wil of nie. Dis so bepaal. Een dag is net so lank; hy kom en gaan verby. Goeie dae voel kort, slegte dae voel lank, maar dis net ons illusie. Almal is ewe lank – presies, op die minuut. Ons weet die dag kom met lig en eindig met donker. Ons is gemaklik in die sekerheid van patroon en geskiedenis. Van altyd af het duisternis en lig ons telling van tyd in ‘n vaste roetine gevestig wat medoënloos ons lewe regeer.

Ons beplan en sien uit na spesiale dae. Dae word uitgemerk as feesdae, troudae, vakansiedae en verjaarsdae. Donker dae vang ons onverhoeds. Ons kyk terug en onthou die hartseerdae, tranedae, verlangdae, pyndae en depressiedae – dae wat in die donker nag van die siel voortgesleep het en diep verwond het. Dae soos dit word nie vooruit op die kalender gemerk nie.

God se donkerste dag is voor tyd getel is alreeds gemerk.

In ‘n tuin, een Donderdagnag, het ‘n Man geworstel met Sy volgende dag. Hy het geweet die pyndag kom. Dit was so bestem al van die begin van dae af. Menswees het weggeskram van die pyn; gebed en uitroepe het die hemelse wese gebring om Hom te versterk. Die volgende dag het gebreek, net soos gewoonlik, maar dit was ‘n dag wat in die hemel uitgemerk was.

Die lig van die oggend daardie Vrydag het die soldate gebring en die Romein se woorde.

Johannes 19:5:

En Jesus het uitgekom buitentoe en die doringkroon en die purperkleed gedra. En Pilatus sê vir hulle: Dáár is die mens!

When Jesus came out wearing the crown of thorns and the purple robe, Pilate said to them, “Here is the man!”

Pilatus het Jesus hanteer soos ‘n gewone Joodse misdadiger. ‘n Kruisiging is die eerste maal opgeteken deur die Persiërs, omdat hulle die liggaam van ‘n bose mens nie in die grond wou laat opneem nie. Die misdadiger is aan ‘n kruis opgehang sodat die aasvoëls en kraaie sy vlees letterlik vernietig. Die Kartagiërs het dit oorgeneem en die Romeine het dit by Kartage geleer. Dit was ‘n skande-dood en geen Romeinse burger is ooit daaraan onderwerp nie. Meestal is slawe en erge misdadigers gekruisig. Dit was ‘n besondere wrede dood. Die soldate wat dit moes uitvoer is met genoeg alkohol bedien om hulle sinne af te stomp, sodat hulle die wreedheid kon aanskou. Die kenners meen dat die gekruisigde uiteindelik stadig versmoor omdat die longe nie in so ‘n posisie kan funskioneer nie.

‘n Kruisiging is gewoonlik voorafgegaan deur ‘n géseling. Die ontblote rug van ‘n gevangene is met ‘n sweep, waaraan stukkies skerp been gebind is, geslaan totdat hy flou word of sy bewussyn verloor. Baie mense het nie eers hierdie stadium oorleef nie.

Die bebloede mens is dan met die kruis op sy skouers deur die strate na die plek van kruisiging gelei. Die rede vir die vonnis is op ‘n plakaat geskryf en vooruit gedra. Die roete was die lang pad, sodat mense langs die straat versagtende getuienis kon bring voor die teregstelling plaasvind,. Indien iemand na vore getree het, is die prosessie gestaak en die saak is weer aangehoor. Jesus se plakaat het gelees: die Koning van die Jode. Die Joodse leiers het daaroor gekla, maar Pilatus het geweier om dit te verander.

Toe Jesus langs Pilatus in die purperkleed staan, was Hy reeds bebloed en swak. Die blote feit dat Hy kon staan in hierdie finale stadium van die verhoor, is verstommend en getuig van bonatuurlike krag.

Die woorde van Pilatus is betekenisvol. In Grieks was sy woorde: ho anthropos, wat beteken sien die man. Pilatus het natuurlik Latyn gepraat, maar sy woorde is so in Grieks geskryf, wat die normale aanduiding vir ‘n mens is. Dit was duidelik dat Pilatus die simpatie van die Jode wou opwek vir die verskriklike wreedheid wat alreeds aan Jesus aangedoen is. Die skare het gekreet: Kruisig hom.

Die Griekse denkers het kort hierna dieselfde woord gebruik vir ‘n perfekte mens, ‘n hemelse mens, ‘n held van die mensdom. Jesus se durf en krag in Sy donkerste uur het die benaming gevestig.

In moedeloosheid met die skare wat geen woord van versagting kon bring nie, het Pilatus hom oorgegee en weer Sy onskuld uitgespreek. Selfs die Romein in beheer van die hele gebied se versagtende woorde, kon nie die teregstelling stuit nie. Die dag was gemerk – uit die hemel.

Die kenmerk van die dag was duisternis in die middel van die dag. Vir die meeste mense in die woestynerige uithoek van die Romeinse ryk, het die besondere Vrydag soos enige ander voor- Paas Sabbatdag gebreek, met die roetine verpligtinge van Joodse rituele om die dramatiese uitredding uit die slawerny van Egipte te vier. Die voorskrifte was in elkeen se lewe in graniet uitgekerf, net so blywend soos die woorde op die kliptafels van Moses wat saam met die Verbondsark verlore geraak het. Die wette en woorde was in hulle binneste ingeskryf met rituele en oorlewering, met die klokslag van die jaarlikse feeste, met die eet van elke stukkie lamsvleis van die lammers wie se bloed om die Tempelfondament deur die priesters uitgegiet is.

‘n Paar jaar na die kruisiging is daar tydens die Paastyd in Jerusalem ‘n sensus geneem. Na beraming is daar toe 256 000 lammers geslag. Stel jou voor hoe die Tempelomgewing gelyk en geruik het met die bloed wat die priesters teen die fondamente gooi – amper ondenkbaar vir ons moderne ingesteldheid. Volgens voorskrif het 10 persone ‘n lam gedeel vir die Paasoffer. Dit gee mens ‘n estimasie van 2,5 miljoen net Jode in Jerusalem. Die geheime nagtelike vergadering van die Sanhedrin het die opdrag laat uitgaan dat hulle Jesus voor die Sabbat wil laat terregstel. Dit gee mens ‘n idee waarom hulle ‘n verraaier nodig gehad het om Jesus tussen al daardie mense te kry. [Sien Bodemklippe 22]

Daardie Vrydag is die lammers se bloed in duisternis uitgegiet. Op die uur wat die lammers gesterf het, het Jesus gesterf. Die tyd was belangrik, sodat die mense kon weet en die woorde onthou – die woorde van Moses en die woorde van Jesus wat Homself as offerlam voorgehou het. Die priesters het gefokus op die belangrikheid van die Paasfees en dalk alreeds vergeet van die wrede gille van ‘n skare wat ‘n bloedbedekte rondloop-prediker kruis toe aangepor het. Die priesters en die skare om die Tempel het sekerlik opgekyk en die skielike, onwelkome duisternis in verbasing onder mekaar bespreek. Het hulle besef dat hulle rituele met die lamsbloed en die Fees en die Tempel die laaste dae beleef? Klaarblyklik nie. Veertig jaar na die kruisiging is Jerusalem vernietig en die kernbaken van die ganse volk van Israel, die Tempel, in puin gelê. Die offerrituele van die Jode is gestaak. Die lammers word nie meer geslag nie. Die bloed vloei nie meer nie. Die Bloed van die finale Offerlam het ‘n einde gemaak aan die bloed van diere.

Jesus se laaste woorde aan die Kruis het Sy dood op ‘n besondere manier vir die omstanders ingeskerp. Sy laaste woorde was in ‘n harde stem gepraat – nie die swak fluistering van ‘n gekruisigde nie. Die woorde: Dit is volbring is een woord in Grieks en Aramees. Jesus het soos ‘n oorwinnaar uitgeroep: Klaar!

Hy is dood met ‘n gebed op Sy lippe. Hy het Psalm 31:5 gebid:

Into your hands I commit my spirit;

    deliver me, Lord, my faithful God.

Dit was die bekende gebed waarmee elke Joodse moeder haar kind in die bed gesit het elke aand. Jesus het aan die kruis Sy Vader aangespreek en soos ‘n kindjie in Sy Vader se arms gesterf. Lukas 23:44:

En dit was omtrent die sesde uur, en daar het duisternis oor die hele aarde gekom tot die negende uur toe; en die son is verduister; en die voorhangsel van die tempel het middeldeur geskeur.

Moenie wegskaram van die donkerte nie. God is daar. Hy ken die dag en Hy merk die dag. Die voorhangsel skeur sodat Sy Teenwoordigheid toeganklik is. Dit is in die duisternis wat jy Hom sal ervaar.

Exodus 20:21:

So the people stood afar off, but Moses drew near the thick darkness where God was.

God is daar in jou donkerte net soos Hy daar was vir Jesus. Hy sal jou donker dag vir jou ook in oorwinning laat eindig. Volg Hom deur die duisternis. Jy lê in Sy Ewige arms, veilig, al voel dit nie so nie.

Jesaja 60:2

For behold, the darkness shall cover the earth, And deep darkness the people; But the Lord will arise over you, And His glory will be seen upon you.

Ons is duur gekoop.

1 Petrus 1:18-21:

For you know that it was not with perishable things such as silver or gold that you were redeemed from the empty way of life handed down to you from your ancestors, but with the precious blood of Christ, a lamb without blemish or defect.  He was chosen before the creation of the world, but was revealed in these last times for your sake. Through him you believe in God, who raised him from the dead and glorified him, and so your faith and hope are in God.

Soveel jare na hierdie gebeure is die Dag nog steeds gemerk en sal so bly vir tyd en ewigheid. Ons staan stil en merk weer die dag, sodat ons nooit vergeet nie.

Liewe Bodemklipvriende, voor ons Paasnaweek vakansie hou, dalk by die see lê, fokus op lekker eet en kuier saam met vriende en familie – dink diep en merk die dag as die heel belangrikste dag op ons Kalender. Dag van duisternis, dag van bloed, dag van redding, dag van oorwinning, dag van krag.

So sal ons die bose draak oorwin…

Openbaring 12:11:

En hulle het hom oorwin deur die bloed van die Lam en deur die woord van hulle getuienis…

Volgende keer: Dag van Lig – die opstanding.

37. Die Fees van die dood – hoe dan nou?

In hierdie laaste week voor Paas is dit altyd goed om ‘n tree terug te staan en die gebeure van daardie donker Vrydag so lank gelede met ‘n objektiewe menslike oog te beskou. Tot op daardie stadium is die geskiedenis ‘n storie van oorheersing deur een of ander antieke beskawing, wat sy politiese en kulturele hoogtepunt, militêr op die res van die wêreld afdwing. Hier op die draaipunt van die eeue, is dit ook nie anders nie. Die beeld van Nebukadneser van Babel se droom, wat deur Daniël in die sesde eeu voor Christus uitgelê is, is nog steeds aan die uitspeel in die tyd van die Kruis. Babel, die beeld se kop van goud, is die ryk in wes-Asië wat die heerskappy by Egipte oorneem, afgee aan die ryk van Darius, die Meed, gevolg deur Xerxes van Persië (Ester pas hier in). Die ryk van die Mede en Perse moet kniebuig voor die Griek, Alexander die Grote, en die magtige voete van yster en klei – Rome – neem oor.

In die tyd van Jesus is die Romeine hooghartig en wreed. Die oorheersing is hardhandig en onregverdig. Hoewel die Romeinse reg vandag nog ‘n voorbeeld van superieure intellektuele denke is, geld dit nie vir nie-Romeinse burgers in die tyd van Jesus nie. Dis net ‘n totale wreedaard wat ‘n kruisdood kan uitdink en toepas. Duisende mense word tereggestel aan ‘n kruis, die doodstraf is maklik afdwingbaar en word toegepas om die geringste opstand of teëstand te onderdruk.

In ons sigbare wêreld is die dood ‘n finaliteit waarmee rekening gehou moet word. Jesus het hierdie misterie en die vrees wat dit inboesem, erken in die insidente waar hy op aarde met die fisiese dood te doen gehad het. In hierdie wrede tyd, waar ‘n mens se lewe goedkoop is, is die dood ‘n verskrikking, omhul in vrees en bygeloof.

Daar was 3 insidente waarop hy die dood gekonfronteer het . Dit was inderwaarheid ‘n konfrontasie, want dis beskou as ‘n magtige vyand – finaal en onbekend. Jairus se dogter, die weduwee van Nain en Lasarus word in volgorde in Markus 5, Lukas 7 en Johannes 11, opgeteken. In die geval van Jairus en Lasarus het Hy gesê hulle slaap. Die mense in beide gevalle het dit verkeerd verstaan – by Jairus het hulle hom uitgelag en by Lasarus het sy dissipels gesê as hy slaap sal hy beter word. Jesus moes toe vir hulle in “menstaal” sê – verstaan tog, by julle standaarde – hy is dood! [Johannes 11: 14.]

Jesus se woordgebruik is belangrik – amper asof Hy die fisiese dood nie erken nie. Die dood kry ‘n statusverlaging!! Die tweede dood [Openbaring 20:6 en 21:8] is die dood wat gevrees moet word. Dit is die dood wat Jesus geweet het, Hy is gestuur om te oorwin deur Sy bloed. Hy sê aan die gemeente in Openbaring 2:11 – hy wat oorwin sal nie deur die tweede dood geraak word nie. Hier gaan ons terug na die eerste beginsels van Bodemklippe in Filiipense 3:10 en 11 – die opstanding uit die dood in hierdie lewe.

In beide gevalle is Jesus geroep na die krisis van ‘n siekbed wat in menslike wysheid tot die dood gelei het. In die geval van die weduwee lyk dit asof Jesus amper “toevallig” op die begrafnis afkom (niks in Jesus se lewe was ooit toeval nie) en dan ingryp sonder uitnodiging op grond van sy simpatie met die ma. Kom ons laat hierdie geval vir eers daar.

Jairus en Lasarus se groot krisis het gekom toe Jesus oënskynlik “opgehou” is en toe te laat is. Met ander woorde: die dood het Jesus voorgespring. Dood is so finaal en so onbestrede, daar is dadelik magtelose aanvaarding in die familie. Die naastes en die mees geraaktes aanvaar en deins terug.

Kom ons kyk na die agtergrond. Jairus is die leier van die Sinagoge. Hy is ‘n baie belangrike, verantwoordelike en hoog aangeskrewe mens. ‘n Mens sou dink dat hy ‘n dienskneg sou stuur om Jesus te roep. Hy stuur nie ‘n bediende nie. Hy verlaat sy kind se sterfbed om self Jesus te roep. Uit sy oogpunt: ‘n vernedering met groot risiko. ‘n Mens kan jou net voorstel – ‘n paniekerige haastigheid in Jairus. Kan Jesus nie maar ook hardloop nie? Maar Jesus stop en praat met die vrou wat aan hom aanraak en genesing kry. In Jairus se gedagtes kon haar wonderwerk seker wag. Sy het immers nog geleef en geloop. Sy kind het gelê en die dood was menslik gesproke onvermydelik. Hy kon seker Jesus verwyt het dat die oponthoud die “laaste spyker in sy kind se kis” was. Toe hulle uiteindelik weer oppad was toe kom die tyding – TE LAAT!

Jairus se mense gee vir hom die boodskap. Jesus is nou nie meer nodig nie. Mens kry die indruk hulle was amper verlig. Hulle het dalk nie saamgestem met hierdie “wild goose chase” van Jairus nie. Hulle woorde: Hoekom val jy die Meester nog lastig? [Markus 5:35] gee die indruk dat hulle Jesus van die hele petalje wil weghou. Hulle wil druk op hom sit om terug te val op die bekende proses van hartseer en rou wat vooraf deur die gemeenskap voorgeskryf is. Die krisis het sy volle verloop geneem, die worst case scenario het getref. Duidelik is die gevoel: Kom nou, Jairus, aanvaar die dood. Niemand kan nou nog iets doen nie. Gedra jou Jairus. Tree op met die waardigheid van rou.

‘n Joodse huis in rou was regtig iets geweldig. Daar is weeklaers gehuur om ‘n groot lawaai te maak by die huis en by die graf. Die weeklaers het op hulle bors geslaan, oor die lyk gehang, hulle hare uitgetrek en hulle klere geskeur. Fluitspelers (selfs ‘n arm man moes minstens twee hê) is gehuur. Geskeurde klere is vir 30 dae gedra en na sewe dae kon die skeur baie rof toegewerk word, maar moes nog duidelik sigbaar wees. ‘n Persoon wat rou mag nie werk nie, mag nie Bybel lees nie (want dis ‘n vreugde), moes eiers in sout en as gedoop eet. Dan was daar nog die bygeloof. Alle water is uit die rouhuis sowel as die bure se huise verwyder, want, het hulle geglo, die doodsengel doop sy swaard in water. Die betrokkenes moes buite hulleself wees van hartseer en is daarom ook van die wet vrygestel.

Hierdie voorskrifte het van ‘n Joodse huis ‘n patetiese, plek van weeklaag gemaak met alles gefokus op die finaliteit van die dood en magteloosheid van die mens daarteen. Die oorwinningshoop van die Christelike geloof was heeltemal onbekend.

Stel jou net voor : hoe rewolusionêr en in skreeuende kontras Jesus in hierdie desperate lawaai, met kalmte, sekerheid en doelgerigtheid instap. Totaal ongekend in hierdie situasie.

Let op Sy woorde: Jairus, moenie vrees nie. Bly glo! Onthou Jairus het groot geloof alreeds gewys en Jesus komplimenteer sy geloof. Hierdie woorde is belangrik as jou krisis draai na slegste moontlik.

Hy stuur die mense weg, vestig kalmte en as ek mag opmerk – meer rasionaliteit in Sy teenwoordigheid. Hy verwyder die geraas, te veel gepraat, ou gewoontes en bygeloof. Sy teenwoordigheid maak al die verskil. Hy kom met kalmte en woorde van sekerheid.

Sy woorde word in die Grieks geskryfde Nuwe Testament in Aramees aangehaal: Talitha cumi – dogter staan op. Hoekom?

Baie spesiaal : daar was sekerlik soveel liefde, soveel simpatie, soveel deernis en soveel krag in daardie eenvoudige doodskonfrontasie dat dit volgens een kommentaar vir die Bybelskrywers onvertaalbaar gevoel het. Jesus se woorde in kontras met die wreedheid van die geskreeu en gekla.

Die onbeskryflike, onmoontlike het gebeur – die dood is oorwin. Jesus is rasioneel en prakties, met die opdrag om vir haar iets te gee om te eet. Amper asof hy sê: moenie in die emosie van die oomblik die praktikaliteite vergeet nie.

Hy sê ook om stil te bly oor die wonderwerk. Hierdie wonderwerk was privaat en kalm, sonder die fanfare van die tyd. Jesus het geweet hoe ‘n geweldige aanslag teen die wonderwerk van die mense sou kom. In stilte is daar beskerming – so ‘n duidelik boodskap van sekerheid. Geen verduideliking is nodig vir jou bonatuurlike uitkoms nie. Natuurlik sou die mense sien die dogtertjie lewe. Onthou die Israeliete moes stilbly toe hulle om Jerigo loop. Hulle het net die sewende keer geskreeu. Hulle moes stilbly in die aanslag van gespot en gevloek. Dis die beskerming van stilte.

Meer as 10 jaar gelede, was ek eenmaal in die kerk in Hermanus. Dit was die United Church se diens op die Donderdagaand voor Paas. Hulle noem dit die diens van Tenebrae – dis die Latynse woord vir duisternis of skaduwee. Die beskrywing daarvan is soos volg:

The distinctive ceremony of Tenebrae is the gradual extinguishing of candles while a series of readings and psalms is chanted or recited.

Die seremonie was pragtig. Die duisternis van die Tuin van Getsemane is herdenk. Kerse in die vensterbanke van die kerkie is met elke skriflesing wat deur die gemeentelede self hanteer is, uitgedoof, totdat die kerk in algehele duisternis was. In totale stilte is een groot kers voor in die kerk opgesteek – die hoop op die Opstanding.

So was dit ook. In die Tuin van Getsemane is die werklike oorwinnig behaal. In die diepste duisternis is die oorwinning van die Lig sonder twyfel sigbaar.

Tydens hierdie Paastyd, moenie die tyd van stilte vergeet nie. Die rasionele kalmte waarmee die duisternis van die Seun van God in Sy doodsoomblik herdenk word. Die oënskynlike oorwinning van verskrikking, met die seker wete – die Opstanding volg. Lewe en Lig seëvier!

Volgende week – die opwekking van Lasarus. Gebeure kort voor die Paasfees van daardie tyd, lei tot die kritiek en veroordeling wat die kerkleiers opsweep om Jesus se teregstelling te beplan, wat kort daarna plaasvind. Lasarus se triomfantelike oorwinning oor die dood op grond van die stem van Jesus wat hom uit die kloue van verskrikking uitroep.

 

22. Nagmaal vir Paas – die ete vir die Fees.

Al vier evangelies vertel die verhaal van Jesus en sy dissipels se laaste maaltyd voor die kruisiging. Dit is duidelik ‘n bevestiging van die belangrikheid van hierdie gebeure.

Die maaltyd vir die Paasfees word in Exodus 12: 1-14 ingestel. Dit was die eerste maand van die Hebreeuse jaar. Die fokuspunt van die maaltyd was ‘n jaaroud skaap of boklam, perfek, sonder skete, wat geslag en gebraai is. Die lam moes afgesonder en uitgesoek wees voor die slagting en op die voorgeskrewe dag teen skemer geslag word. Van die bloed van die lam is aan die deurposte gesmeer en daarna is die braaivleis saam met ongesuurde brode en bitter kruie geëet.

In vers 14 word dit voorgeskryf dat hierdie maaltyd in herinnering aan die uittog uit Egipte en die vryskelding van die dood van die eersgeborenes daardie nag vir die geslagte wat kom gevier moet word.

You shall keep it as a feast by an everlasting ordinance.

Die kruie was of peperwortel of perdeblom (Afrikaans vir dandelion) of witloof, (Afrikaans vir endive), wat saam met die brood geëet is. Dit is in hierdie bakkie bitter kruie wat Jesus en Judas saam die brood geweek het, toe die profesie van Jesus waar word oor wie die verraaier is. Hierdie kruie was die simbool van die lyding as slawe in Egipte. Die brood, ongesuurd, ‘n simbool van die suiwering wat gedurende die sewe dae Fees van die Ongesuurde Brode, wat die Paasmaaltyd voorafgegaan het, geëet is.  Dan was daar dikwels ook die mengsel van appels, neute en granate  wat hulle moes herinner aan die stene van klei wat hulle in Egipteland gemaak het, met kaneelstokkies wat daar in steek as simbool van die strooi wat gebruik is.

Dit was die elemente van die Paasmaaltyd.

Maar, in al die evangelies word die voorbereiding van die lam weggelaat, en ons kan aanvaar dat die laaste maaltyd van Jesus en sy dissipels bestaan het uit brood, wyn en kruie en die neutmengsel. Johannes beklemtoon die feit dat hierdie maaltyd voor die Paasfees plaasgevind het en dat Jesus gesterf het op die uur wat die lammers  by die tempel geslag is. Weer eens die perfekte uitvoering van die plan wat al so lank terug in die Tuin en die woestyn tabernakel aangekondig is.

Die atmosfeer van hierdie verhaal word deur Jesus self bepaal – voorbereid en berekend. Niks is ‘n verrassing nie. Hy kommunikeer voortdurend en alles wat hy sê is om hierdie groepie voor te berei op wat kom. Hy voorspel die verraad van Judas (Matt 26: 20-25), Hy voorspel Petrus se verloëning, Hy voorspel die verskriktheid van die dissipels na die kruisiging (Matt 26: 31-35):

Daar staan geskrywe: Ek sal die Herder doodmaak en die skape van sy kudde sal uitmekaar gejaag word.

Na die inhegtenisname van Jesus was Petrus een van die dapperes wat Johannes in die hof van die hoëpriester ingevolg het. Johannes was die seun van prominente en welvarende vishandelaars – sy pa het heel moontlik ‘n fabriek gehad wat vis in sout ingelê het en Johannes moes dit aflewer – daarom het die wagte by die hoëpriester se huis hom geken en toegelaat dat hy en Petrus nader aan die plek waar Jesus gekonfronteer is, kon kom. Hy het sy bes gedoen om naby Jesus te bly, daarom kon Jesus hom sien nadat hy drie maal ontken dat Hy Jesus ken.

Die maaltyd was ‘n kosbare tyd saam met Sy dissipels. Jesus tree op asof Hy lankal vir daardie oomblik voorberei het. Hy het Sy laaste opdragte gegee en weer gesê dat Hy gaan doodgemaak word. Hy het Sy opstanding voorspel en gesê Hy sal hulle vooruitgaan na Galilea. Hy het geweet dat die skok van die gebeure wat kom hulle daar in Jerusalem sal lamlê, dat hulle nie op die Sabbat mag reis nie en eers na die Paasfees terug na Galilea sou gaan.

In die verse wat vertel van die voorbereiding van hierdie maaltyd, sien ons dat niks onverwags plaasvind nie. Die dissipels moes ‘n naamlose vriend van Jesus uitken en hom vir die bokamer vra. Die teken om die man te herken, was dat hy ‘n pot water dra. ‘n Man wat ‘n waterpot dra sou uitstaan in enige menigte mense. ‘n Waterpot op die skouer was ‘n vrou se werk. Hy sou aan hulle ‘n bokamer beskikbaar stel. Die gewone huise in Jerusalem het 2 kamers gehad, ‘n grote onder en ‘n kleiner een bo-op wat met ‘n buitetrap bereikbaar was, wat as stoorkamer, gastekamer of gebedsplek gebruik is. Dit was ook nie buitengewoon dat ‘n rabbi met sy leerlinge daar in gesprek gesit het nie.

Gedurende die maaltyd is daar drie uitstaande oomblikke. Selfs in die skaduwee van die kruis, oorheers persoonlik ambisie en is daar ‘n stryery oor wie die grootste in die Koninkryk sal wees (Lukas 22: 24-30). Dit illustreer die feit dat voorafkennis nie altyd ‘n mens voorberei om reg te reageer nie. Die aankondiging van die verraad was ‘n oomblik waarin almal skielik aan hulleself getwyfel het en duidelik onbewus van Judas se planne was. Die derde een is die oomblik toe Jesus bid en die brood breek. Die woorde wat Hy toe gespreek het, was nie heeltemal nuut nie. Die dissipels het al voorheen gehoor dat hy praat van Sy liggaam wat geëet moet word en Sy bloed wat gedrink moet word.

Die lering van Jesus in Johannes 6 aan die Jode in die sinagoge in Kapernaum is die kern van die Nagmaal wat ons vandag vier.

In Johannes 6:52 – 56 verduidelik Jesus uitvoerig dat Hy die Brood van die Lewe is en dat Sy liggaam ware voedsel is en SY bloed ware drank. Hy verklaar dat iemand wat nie Sy liggaam eet nie en Sy bloed drink nie, nie waarlik deel aan hom het nie. Wie dit wel doen, het die ewige lewe. Dit was juis ‘n gesprek van Jesus wat baie mense afgeskrik het. Hier by hierdie besondere maaltyd herhaal Hy daardie gesprek in Kapernaum.

Die woorde van Jesus, word in 1 Korintiërs 11 deur Paulus ge-ego. Die eerste boek van Korintiërs is voor die Evangelies geskryf. Onthou Paulus het na sy bekering 3 jaar in Arabië deurgebring en onder die leiding en lering van die Heilige Gees sy bedieningsopdrag ontvang. Toe hy terugkom het hy in Jerusalem met die apostels kom praat en duidelik by hulle sy openbaringskennnis bevestig. Ek kan my net voorstel dat hy aan hulle lippe gehang het, hulle wat hierdie Jesus wat hy op so ‘n dramatiese wyse op die Damaskuspad leer ken het, in Sy menslike liggaam geken het.

Daarom kon hy met outoriteit die lering oor die nagmaal gee. Dit gaan weer eens oor jou hart. Dis nie ‘n leë ritueel nie. Allermins, wees gewaarsku! Hy verduidelik hoe ons, met oorleg en verootmoediging, waardig deelneem aan die brood en wyn. Die nie iets misties of vaag nie. Dit is die geloofsbesluit dat hierdie jou deelmaak van Jesus self en jou identifiseer as eensgesind in Sy lyding, en daarom ook die krag losmaak wat daar in Sy bloed, naam en woord is. Die nagmaal as geloofsmaaltyd het krag vir uitkoms en genesing. Ons glo en ons sal nie vergeet nie. Die blote eet is ‘n geloofsbelydenis en kan nooit ondeurdag plaasvind nie. Terwyl mens die brood eet en die beker in jou hand neem, bely jy aktief die volle voordeel van die kruis se reddingsdaad, vergifnis, krag, genesing, oorvloed en voorsiening.

Vers 28 van 1 Korintiërs 11 vra dat jy jouself moet ondersoek sodat jy nie ‘n oordeel oor jouself drink nie. Bely jou sonde en wees betrokke in jou gemoed. Die waarskuwing is nie iets om te vrees nie, maar om die leegheid van ‘n blote ritueel te verhoed.

Die nagmaal is dramatiese aksie, die doel is om te herinner aan Jesus wat nie dood is nie, maar opgestaan het om self met ons in verhouding te wees. Dis daarom nie net ‘n herinnering nie, maar in ‘n seker sin ‘n konfrontasie met die opgestane Jesus om in ‘n nuwe verhouding met Hom te staan. Hierdie verhouding hoef nie net in ‘n simboliese maaltyd gevier word nie, maar in ELKE maaltyd wat ons Sy voorsiening geniet. Hy is immers ons God, nie net by die nagmaaltafel nie, maar by elke tafel waar ons eet.

Onthou laastens, dit is ‘n Fees. Dis ingestel om jou redding uit sonde en die leegheid van die lewe te vier. Deuteronomium 16: WEES BLY! Dis ‘n opdrag. Tel die beker op en sê: HESED – God is goed. Ek juig oor Sy liefde, ek juig oor die KRUIS, ek juig oor die jaar wat voorlê en my toekoms.

Ons juig saam!