157. Glo jy in sprokies?

Ons word oorweldig met fantasie deesdae. Boeke en flieks vermaak met ‘n vernuwing in die ganse genre wat min of meer definieer soos volg:

 Fantasie is opgemaakte stories met elemente van die onmoontlike of onwaarskynlike. Karakters het magiese kragte. Dit is dikwels ‘n goeie manier om die hede te verken, hoewel die storie of sprokie in die verlede of toekoms afspeel. ‘n Hooftema is dikwels die stryd tussen goed en kwaad en die betekenis van dood en lewe.

Daar is te veel titels om op te noem. Ouer sprokies soos die Verhale van Narnia en The Lord of the Rings en nuwer stories soos Harry Potter en die reekse draakverhale vind almal hulle tuiste in die biblioteke van kinders en baie volwassenes.

Kritici daarvan, dikwels uit die Christengemeenskap is volop. Voel ons so desparaat om te ontsnap uit ons lewenstryd dat ons gryp na die verbeeldingsproduk van iemand anders? Ons is, na alles. die post-modernistiese gemeenskap wat trots is op ons status as die agente van realisme, feitelike argumente en die gesaghebbende wetenskap van die werklikheid om ons. Ons behoort nie die mistige satisfaksie van wonders, tekens en ander ongegronde storietjies te geniet nie.

Het ons die orcs van die Ring-trilogie nodig om goedheid en boosheid te verklaar? Steun ons op ‘n weermag van half-bok half-mens (fawns) om ons in die stryd te bemoedig? Het jy dan nie ‘n groot sug van verligting uitgeblaas toe die arende Frodo en Sam teen die oorweldigende hordes uit Mordor kom help nie?

Ek wil glo in die arende wat kom as die oorlog hopeloos teen my draai. Ek wil al die verstommende eienskappe van die arend tot my beskikking hê. Ek wil ‘n arend WEES. Ja, ek verklaar ek IS ‘n arend. Ek kan omdat ek elke simbool en kragtige belofte in die woorde van Die Woord glo.

…maar die wat op die HERE wag, kry nuwe krag; hulle vaar op met vleuels soos die arende; hulle hardloop en word nie moeg nie, hulle wandel en word nie mat nie. (Jesaja 40:31, OAB)

Die skrywer van Narnia beskryf dit so:

The value of the myth is that it takes all the things we know and restores to them the rich significance, which has been hidden by “the veil of familiarity”. The child enjoys his gold meat (otherwise dull to him) by pretending it is buffalo, just killed with his own bow and arrow. And the child is wise. The real meat comes back to him more savoury for having been dipped in a story; you might say that only then is it the real meat. If you are tired of the real landscape, look at it in a mirror. By putting bread, gold, horse, apple, or the very roads into a myth, we do not retreat from reality: we rediscover it. As long as the story lingers in our mind, the real things are more themselves.

(CS Lewis – On stories) [My emphasis]

Hier in Johannes 6 vra die mense ‘n teken. Hulle wil die onmoontlike sien. In hulle eie poging om vas te klou aan die hoop op die Messias wat hulle uit al hulle swaarkry sal red, weet hulle hy moet getoets word met die wonderwerke van Eilia en Moses.

Jesus verklaar self Hy is die Messias. (Johannes 6:30-40)

Nou moet Hy dit bewys.

Die wonderwerk wat hulle nou net ervaar het, het hulle herinner aan die manna in die woestyn. Die manna was die brood van God. Die Messias moet dit bring. Die brood in die wonderwerk was nie genoeg nie. Die manna wat deur Jeremia versteek is, moes aan hulle getoon word. Hulle wou ware hemelse brood hê, nie die wonderwerk wat uit die aardse kom nie.

Jesus herinner hulle dat die manna van God af kom, nie van Moses af nie. Die manna is die simbool van die brood van God. Hy was die ware brood wat die diep innerlike honger sal versadig. Fisiese honger is oppervlakkig.

Die Brood van die lewe gee lewe. Jesus is die Brood van die lewe, meer as net fisiese lewe. Ware lewe is ‘n verhouding met God, wat net moontlik is deur Jesus. Sonder Jesus is daar geen lewe nie, selfs al het jy brood vir elke dag. Hy is die ware voeding – die brood wat innerlike lewe gee.

Jesus nooi ons om Hom in die Woord te sien, na Hom te kom want Hy is toeganklik, dan in Hom te glo en aan Sy beginsels te onderwerp en in Hom toegang tot God verkry. Hierdie hele proses is ‘n werk van die Heilige Gees.

Meer nog, in Jesus het ons die ewige lewe, veilig selfs in die dood. Die ewige lewe is ‘n nou-lewe, ‘n God-lewe voor die dood.

Herken ons God se boodskap in ‘n pakkie wat ons nie van hou nie? (6:41-51)

Ons klou vas aan ons eie opinie, vooroordele en doelstellings. Dit is die pad na nederlaag. Ons luister sonder om te leer. Ons kritiseer die kerk, die Christene om ons en in ons selfsug en arrogansie is ons blind vir die waarheid.

Die Here trek ons. Die woord wat Hy gebruik is helkuein, wat beteken Hy trek ons met goedertierenheid. Dis een van die ou Totius-woorde van die Ou Vertaling (OAB). Die woord het ‘n ryk betekenis wat God se onvoorwaardelike liefde en Sy onstuitbare goedheid insluit. Die woord veronderstel weerstand. Dit is dieselfde woord wat gebruik word om ‘n swaar, vol visnet wat ingetrek word, te beskryf, of om ‘n swaard te trek (Johannes 18:19) of soos Paulus en Silas voor die owerhede te sleep (Handelinge 16:19).

As jy in die beloofde land ingaan nie, sal jy in die woestyn ronddwaal. As jy die reuse en vyande van die beloofde land vrees, het jy geen deel aan die belofte nie.

Die mense het bekende dinge gehoor. (6:51-59)

In die rituele van dieroffers van ouds, is ‘n deel van die vleis aan die priesters gegee en ‘n deel aan die een wat die offer bring. By die fees is die god self genooi en die heidene het geglo as jy die vleis eet, “eet” jy die god en word so deel van hom. Dis hoe die lewe van die god en alles wat hy is deel van jou word.

Die misterie-godsdienste van die eerste eeu het ook die storie van ‘n god wat ly en sterf en dan weer lewe, gehad. Dit is dikwels in ‘n passiespele opgevoer sodat die gelowige die identiteit van die god kon aanvaar. Hy moes met die dood en lewe van die god identifiseer en so die dood ontkom.

Antieke mense het gedroom om een te word met ‘n god. Hulle het geëet en gedrink om dit te verkry. Die “taal” wat Jesus praat is bekend. Johannes verduidelik hoe hierdie proses met die hulp van die Heilige Gees plaasvind.

Jesus was die gedagte van God self in menslike vorm. Aanvaarding van Jesus maak jou een met God.

Bloed is lewe. Sonder bloed is daar geen lewe nie. Die Jode het geglo dat die bloed aan God behoort en hulle kon nie die bloed van ‘n dier eet nie. (Genesis 9:4; Deuteronomium 15:23)

Jesus is buite ons, totdat ons ons lewe aan Hom onderwerp, dan word Hy een met ons. Ons voed ons harte en siele in Hom sodat ons die lewe van God kan leef.

Dit is die ware leer van die Nagmaal. Nie net die brood en wyn nie, maar elke keer as ons aansit om te eet, word ons deel van die God wat dit voorsien. God is nie beperk tot die kerk nie. Hy is alle lewe. Die sakrament van die Nagmaal sluit ons hele bestaan in, oral waar ons gaan en almal wat ons teëkom.

Sommige het dit moeilik gevind om dit te glo. Dit was ‘n intellektuele struikelblok. (6:59-65)

At the heart of a religion there must be mystery, for the simple reason that at that heart there is God. In the nature of things man cannot ever fully understand God. Any honest thinker will accept that there must be mystery. [William Barclay – Daily Study Bible] (My beklemtoning)

As jy Jesus aanvaar word die misterie ontsluit.

En, onteenseglik, die verborgenheid van die godsaligheid is groot: God is geopenbaar in die vlees, is geregverdig in die Gees, het verskyn aan engele, is verkondig onder die heidene, is geglo in die wêreld, is opgeneem in heerlikheid. (1 Timoteus 3:16, OAB)

And without controversy great is the mystery of godliness: God was manifested in the flesh, Justified in the Spirit, Seen by angels, Preached among the Gentiles, Believed on in the world, Received up in glory. (1 Timothy 3:16)

Jesus self sê:

And He said to them, “To you it has been given to know the mystery of the kingdom of God… (Mark 4:11)

Paulus praat dikwels oor die misterie van Jesus. Hy beskryf dit pragtig in Efesiërs (1:9 en meeste van die derde hoofstuk). Hy ontwikkel die tema verder in Kolossense. (1:26,27; 4:3)

My doel daarmee is dat hulle bemoedig moet word. Hulle moet met liefde aan mekaar verbind wees en saam strewe na diep en volledige insig, sodat hulle God se geheimenis kan ken. Die geheimenis is Christus. (Kolossense 2:2)

Die bewys van die geheimenis is die Opstanding en die Hemelvaart.

Die krag om te glo kom van die Heilige Gees. Aardse lewe is net die moeite werd met hemelse perspektief. Deur die Heilige Gees kom diep en volledige insig. Ons leef in volle bewustheid van die Bron van lewe.

My WOORDE, sê Jesus, is Gees en lewe. (6:63)

Jesus is bewus van weerstand en verwerping.

Selfs al in hierdie hoofstuk van Johannes, kom ons onder die indruk van die begin van die einde. (6:66-71) Jesus voorspel Judas en die kruis.

Die skare is opgwerk. Groot dinge is aan die gebeur. Baie word gedoop (4:1-3). Die tonge is los oor die hele land – Jerusalem, Samaria en Galilea.

Nou, is daar sommige wat begin wegdwaal. Hulle sien sommer wat aan die kom is. Jesus is opgestel vir ‘n botsing met die Romeine en die kerkleiers. Dis maar beter om uit die moeilikheid te bly en nie die ystervuis van Rome te voel nie.

Hulle is halfhartige volgelinge. Die kruis moet vermy word ten alle koste. Hulle word uitgedaag.

Hulle het gekom om te ontvang, maar nie daarmee rekening gehou dat dit ‘n kruis kan wees nie.

Is die pakket van Jesus nie vir jou aanvaarbaar nie?

Jare is wreed, lyding voel altyd lank en uitgerek. Drome sterf en lojaliteit verdwyn. Ons word klein en bitter. Net Jesus kan ons daaruit haal en groot maak – soos wat oorspronklik bedoel is.

Omdat jy vir My kosbaar is, omdat Ek jou hoog ag en jou liefhet,    

(Jesaja 43:4)

 

103. Eet hierdie boek…

Ons moderne wêreld is redelik gefokus op eet. Kos is kultuur en in ‘n mate wat ons definieer. Ek het een maal gelees dat 95% van gesprekke in Frankryk oor kos gaan (en die ander vyf persent oor hoe om belasting te ontduik!). Dis dalk nie waar nie, dis nie amptelike statistieke nie. Kos en die kuns rondom ‘n maaltyd is dominante kultuur faktore, wat oor landsgrense heen in- en uitgevoer word. Hongersnood en die gebrek aan kosbronne gee aanleiding tot harverskeurende menslike katastrofes.

Kos is lewe. Ons is so afhanklik van gereelde kosvoorsiening dat ons voortdurend dankbaar behoort te wees as ons in sekerheid van ons volgende maaltyd kan leef. Hier in Hoofstuk 10 van Openbaring leer ons die metafoor om die Woord van God te eet. Dit is inderdaad ons daaglikse brood wat ons aan die lewe hou. Ons het die eer om die Een, die Brood van die Lewe, wat Sy liggaam aan die kruis vir ons gegee het, te ken. Dit is die fokus van die nagmaal. In sy evangelie noem Johannes Jesus die Woord en in hierdie hoofstuk word hy (Johannes) opdrag gegee om die boekrol te eet. Eet en versadig word in Jesus en op Sy woord, is net soveel die opdrag wat na ons uitgaan, as na Johannes in hierdie kerntoneel van die visioen.

Psalm 119 is die langste Psalm in die boek genoem Psalms en die langste hoofstuk in die hele Bybel. Dit is een van die alfabetiese gedigte in die Bybel. Die 176 versies is verdeel in 22 strofes en elke strofe begin met ‘n letter van die Hebreeuse alfabet. Binne elke strofe begin elkeen van die agt versies met dieselfde letter van die alfabet. Die hele Psalm gaan oor die vreugde en waarde van die Woord van God en hoe die Woord God se liefde, goedheid, Sy voorneme en redding verkondig. Dit is ons daaglikse noodsaaklikheid.

Die Woord is ons voedsel. Dit is die kern van ‘n uitnemende lewe; ‘n lewe volgense Sy goddellike voorneme. In die woorde van CS Lewis:

He who has God and everything else has no more than he who has God only. (The Weight of Glory)

Weer eens is die toneel dramaties en gevul met gespanne verwagting verwagting. Die engel met ‘n gesig soos die son, herinner aan Jesus op die berg van verheerliking (Matteus 17:2). Bene van vuurpilare en ‘n reënboog oor sy kop spreek van die gesag en belofte van die Verbond asook die glorie van die Troon van God (Esegiël 1:28).

Dit is duidelik dat die engel uit die Teenwoordigheid van God kom – hy is bekleed met ‘n wolk.

…en vir U ‘n woonplek ingerig het oor die waters daarbo, U wat op die wolke ry, op die vleuels van die wind… (Psalms 104:3)

Hoofstukke 10:1-11 en 11:1-14 is ‘n tussenspel tussen die sesde en sewende trompet. Die sesde is alreeds geblaas en die sewende word eers in 11:15 geblaas.

In hierdie tussenspel word die misterie van God openbaar – die rol van die kerk.

Hy het kragtens sy besluit en voorneme die geheimenis van sy wil aan ons bekend gemaak en dit deur Christus tot uitvoering gebring op die tyd wat Hy daarvoor bepaal het. Sy bedoeling was om alles wat in die hemel en alles wat op die aarde is, onder een hoof te verenig, naamlik onder Christus. (Efesiërs 1:9,10)

Die engel staan met sy regtervoet op die see en die linkervoet op land. Sy gesag is oor land en see en dit beteken die hele aarde. God se krag is nie beperk nie, dit is oral. Hy praat met ‘n stem wat klink soos ‘n leeu wat brul. Die leeu-beeld is bekend – Joel 3:16, Hosea 11:10, Amos 3:8. Sommige kommentators is van mening dat hierdie engel die verheerlikte Christus self is. Sy stem dwing gesag en bewondering af. Niemand sal ‘n leeu wat brul ignoreer nie. Die boodskap gaan uit oor die aarde. Sy stem is God se stem soos dit in Psalms 29:1-11 beskryf word. ‘n Voorbeel in vers 3,4 en 5:

Die stem van die Here weerklink oor die waters. Dit is die magtige God wat die weer laat dreun; die Here self is op die groot waters!

Die stem van die Here is magtig, die stem van die Here is vol majesteit.

Die stem van die Here kloof die seders van die Libanon oop.

Die sewe donderslae antwoord die stem en beveel Johannes om nie hierdie deel van die visioen op te skryf nie. Die tyd daarvoor word bepaal. Dit klink vir die aarde soos dondersale, maar Johannes hoor die boodskap. Die klanke word slegs met gesalfde ore interpreteer. Almal kan nie die misterie en voorneme van God herken nie, slegs diegene wie se ore deur die Heilige Gees aangeraak is “om te hoor wat die Gees aan die gemeente sê” (Openbaring 2 en 3). Dikwels is die geraas van die wêreld so groot, ons hoor nie die boodskap nie.

Hy laat sy stem, sy magtige stem, weerklink! Psalms 68:34

In die geval van Jesus het die mense ook die donderslag-stem gehoor.

Toe het daar ‘n stem uit die hemel gekom: “Ek het my Naam verheerlik, en Ek sal dit weer verheerlik.” Die mense wat daar gestaan en dit gehoor het, het gesê dat daar ‘n donderslag was. Ander het gesê: “’n Engel het met hom gepraat.”. (Johannes 12:28,29)

Mag ons ore so ingestem wees om die harmonie van die hemele te herken en te juig as God praat, selfs al klink dit soos ‘n donderslag.

Die boekrol is klein en onoopgemaak. Dit dui op ‘n beperkte openbaring vir ‘n spesifieke tyd. Johannes word aangesê om nie die openbaring te skryf nie. Dit is ‘n wonderbare onderwerping aan God se tyd. In 2 Korintiërs 12:4 beskryf Paulus sy eie openbaring van die hemel en behou die misterie vir homself. Hy weet dit is vir hom persoonlik en nie vir die mense om hom bedoel nie. Dit was die bron van sy krag en volharding tot sy eie marteldood. Ons openbaring van die hemele is ons krag en inspirasie om teenstand te oorwin.

Ons word gewaarsku om nie oor alles te praat nie. God is die enigste een wat waardig is om ons geheime te hou. Geheime kan vernietig en teleurstel. Skinder en die gebrek aan vertroue is die siekte van ons tyd en lê in die realm van die vader van leuens, ons vyand. ‘n Leuengees is in elke skinderstorie. Net ‘n ander stemtoon kan die kwaliteit van die woorde verander. Laat ons woorde die waarheid wees, in genade sonder oordeel. (Jakobus 3)

Hier word geheimhouding bepaal. Daar is krag in geheime. Daar is ook rede daarvoor. Net soos ons vyand sonde in die geheim wil hou om ons te verswak, so is God se geheime om ons sterk te maak.

“Wat nie geopenbaar is nie, is bekend aan die Here ons God, maar wat geopenbaar is, is vir altyd bekend aan ons en ons nageslag: ons moet lewe volgens al die woorde van hierdie wet.” (Deuteronomium 29:29)

Die eer van God lê in wat Hy verborge hou; konings se eer lê in wat hulle aan die lig bring. (Spreuke 25:2)

Hier op aarde sal dinge nooit heeltemal duidelik wees nie. Ons lewe met beperkte openbaring. Dit is die heerlikheid en genade van die Here wat vir ons openbaar soos die noodsaaklikheid vereis.

Nou kyk ons nog in ‘n dowwe spieël en sien ‘n raaiselagtige beeld, maar eendag sal ons alles sien soos dit werklik is. Nou ken ek net gedeeltelik, maar eendag sal ek ten volle ken soos God my ten volle ken. (1 Korintiërs 13:12)

Die opdrag om stil te wees oor die openbaring kan ook verwys na die evangelie van Johannes, wat hy geskryf het na die Openbaring en sy terugkeer na Efese.

Die misterie van God is ‘n tema regdeur die Bybel. God het ‘n plan wat Hy openbaar aan wie Hy wil. (Romeine 16:25,26. Efesiërs 1:9,10 & 3:1-11); ook met betrekking tot Israel (Daniël 9:24, 26).

Die engel maaak ‘n aankondiging, verseël met ‘n eed. Hy verklaar dat daar nie meer vertraging sal wees nie. Dit kan beteken dat die tyd beperk is tot die blaas van die sewende trompet. Dit beteken eerder dat die vernietiging van die Antichris nie langer afgeweer kan word nie. (Hebreërs 10:37)

Die uur om die sonde oop te vlek het gekom. (2 Thessalonicense 2:3) Die toneel is gereed vir die finale stryd. Die misterie van God is reeds openbaargemaak. Die volle voorneme van God met die mensdom is bekend. Die misterie van God is Jesus. Hy is die hemel se geheim – Sy lewe, dood en opstanding op aarde.

Die lewe is moeilik, boosheid heers, maar die uiteindelike oorwinning is gewaarborg. Al die vrae sal beantwoord word, al die verkeerde dinge, sal reggestel word.

Johannes het ‘n keuse om die boek te neem. Hy word twee maal voor ‘n keuse gestel, met die opsie om te weier. Openbaring is altyd vrywillig, nooit afgedwing nie. Hy vra die engel om dit te gee. (10:9)

Hy eet en beskryf die gevolge.

Om iets te eet, is om dit toe te laat om deel van jou wese te word. Die Here is nie ‘n bykomstigheid om te dra wanneer dit jou pas nie. Esegiël moes die boekrol eet.

Die stem het vir my gesê: “Mens, eet wat voor jou is, eet hierdie boekrol en gaan praat met die mense van Israel.” Ek het my mond oopgemaak, en die Here het my die boekrol laat eet. Hy het vir my gesê: “Mens, eet die boekrol wat Ek jou gee, eet jou vol.” Ek het dit geëet, en dit was soet soos heuning in my mond. (Esegiël 3:1-3)

Die Woord word beskryf as soet soos heuning, soos ‘n lekkerny. Die beskrywing ego deur die Skrif.

Hulle is kosbaarder as goud, selfs as baie goud, soeter as heuning, as druppels uit ‘n heuningkoek. (Psalms 19:10) Sien ook Psalms 119:103.

In die Joodse tradisie het die kinders die alfabet op ‘n kliptablet met ‘n mengsel van meel en heuning geskryf. As hulle die letter korrek geleer het, kon hulle die tablet lek.

Vir Johannes is die boodskap bitter en soet. Dit is “soet” om die openbaring van God se liefde en goedheid te verkondig, maar bitter om die gevolge van die mens se harde harte en weerstand teen die liefde van die Here te ervaar. Dit is altyd ‘n voorreg om die geheimenisse te verstaan, maar die voorspelling van verwoesting en tragedie is harverskeurend, selfs in die lig van uiteindelike oorwinning.

Ek het u woorde verslind toe hulle gekom het, hulle was vir my ‘n vreugde; ek was bly daaroor dat u Naam oor my uitgeroep is, Here, almagtige God. (Jeremia 15:16)

En jy, mens, luister na wat Ek vir jou sê. Moenie weerbarstig wees soos hierdie weerbarstige volk nie, maak oop jou mond en eet wat Ek jou gee.” (Esegiël 2:8)

In die woorde van hierdie grootse profeet wat hierdie openbaring ondervind en opskryf:

God het nie sy Seun na die wêreld toe gestuur om die wêreld te veroordeel nie, maar sodat die wêreld deur Hom gered kan word.   (Johannes 3:17)