163. Waarheid en vryheid – net by God.

Soms as ek in my gedagtes so oor die geskiedenis sweef dan “sien” ek net oorlog. Soveel van die simboliek in die Bybel gaan oor wapens en oorlogvoering in ons stryd teen boosheid wat ons in nederlaag laat leef. Ons koninkrykswapens laat ons oorwin. In die politieke stryd van die mensdom het die Franse, Russiese en Amerikaanse rewolusies nuwe eras ingelei. Nazi Duitsland het die vryheid van die wêreld bedreig en is met groot bloedvergieting en determinasie gestuit. Daar is soveel ander voorbeelde.

Binne dit alles word vryheid en waarheid vuriglik gedebateer omdat beide konsepte wye definisie vereis. Dit is woorde wat uit die antieke bestaan van die mensdom dateer en oor eeue bespreek is. Vryheid is slegs moontlik in verhouding tot die mate van vryheid van die volgende persoon. Waarheid moet aan ‘n standaard gemeet word.

Vryheid word gedefinieer as: ongebonde, ongedwongendheid, eiemagtigheid, onafhanklik, maak-soos-jy-wil, privilegie.

Waarheid is egtheid, geldigheid en juisheid. In die filosofiese denke van die wêreld se grootste denkers het elkeen met sy eie toeligting die eenvoud van definisie bemoeilik. Waarheid word gemeet aan ‘n getroue standaard en eerlikheid in karakter en woorde. Die standaard is so ver moontlik die feitelike, verifieerbare gebeure of realiteit.

Daar is na alles net een persoon in die ganse geskiedenis van die mensdom wat gesê het: Ek is die waarheid. (Johannes 14:6)

Hier in die wel-bekende woorde van Jesus oor waarheid en vryheid neem die Jode aanstoot oor sy beskuldiging van hulle gebondenheid. (Johannes 8:31 en verder)

Hy praat van die slawerny van sonde. Vir die Jode was vryheid uiters belangrik. Hulle was onderduk deur die Romeine op dieselfde manier as in Egipte, Assirië en Babilon. Hulle het die woord van God geken wat hulle vryheid waarborg (Levitikus 25:39-42). Hulle eie pogings om hulle vryheid terug te wen het uitgeloop op ‘n menigte bloedige opstande.

Jesus praat van die slawerny van sonde. Die Grieke het gemeen dat slegs die wyse mens vry is; die onwyse is nie vry nie. Socrates het gesê: Hoe kan ‘n mens dink hy is vry as sy eie begeertes hom regeer? Paulus dank God vir die vryheid van die slawerny van sonde (Romeine 6:17-20).

Wanneer daar sonde is, bepaal sonde die lewe. Mens hoor dikwels mense sê: ek kan besluit wat ek met my lewe doen en ‘n permissiewe lewe ly as ek wil. Hulle besef nie dat hulle nie besluit nie. Hulle sonde besluit en verlei hulle om te dink dat dit hulle eie besluit is. In sonde het ‘n mens geen mag om te besluit nie. So kragtig is sonde dat mense sal aangaan daarmee al sou hulle die vernietiging daarvan in hulle lewe sien.

Elke Jood het geglo dat hy veilig in die Here was omdat hy ‘n direkte afstammeling van Abraham was. Gehoorsaamheid aan God was nie so belangrik soos die stamboom nie. Jesus is reguit hieroor. Miskien is dit moontlik om jou lewe te lei op reputasie, erfenis, welvaart, geskiedenis en tradisie, maar ware lewe is nie op die glorie van die verlede baseer nie.

‘n Ware afstammeling van Abraham is in karakter net soos Abraham, nie in vlees en bloed nie. Hulle wil Jesus doodmaak, maar toe God se boodskapper by Abraham aandoen, het Abraham hom met sy heel beste gasvryheid ontvang (Genesis 18:1-8).

Jesus sê dat hulle die werke van die duiwel doen (8:44). God se lewe in jou moet in jou woorde en werke manifesteer.

God is nie jou Vader as jy Jesus en Sy werke nie herken nie. Hulle maak staat op geboorte, maar eintlik is hulle kinders van die owerspelige verhouding met vals godsdiens.

Hulle verstaan nie dat hulle geestelik doof en blind en intelletueel gestrem is nie. Godsdiens maak blind sodat die karakter van Jesus nie duidelik is nie.

Die duiwel is ‘n moordenaar. Hy moor waarheid, kennis en insig. Dit lei tot die dood, selfs al lewe mens nog fisies. Die duiwel is ‘n leuenaar en hy inspireer elke leuen op aarde. Die valsheid in godsdiens is die werk van die duiwel.

Jesus daag hulle uit om die boosheid in Sy lewe uit te wys (8:46,47). As hulle dit nie kan doen nie, waarom glo hulle nie?

Die Heilige Gees openbaar waarheid en stel die mens in staat om dit te verstaan. Sonder die Heilige Gees is dit onmoontlik om enigiets van waarde te herken. Godsdiens sluit die Gees uit en veroorsaak geestelike dood. As jy jou hart sluit vir die Heilige Gees, is jy ‘n vreemdling vir God selfs al is jy godsdienstig. Godsdiens is menslik en kom neer op menslike idees oor God. Dit is nie ware kennis nie.

Dit was ‘n geweldige belediging om aan hulle te sê dat hulle vreemdelinge vir God is.

Die Hebreeuse woord vir Samaritaan is Shomeroni (8:48). Dit sou ook kon beteken prins van die duiwels. Hulle het Jesus beskuldig dat Hy mal is en dat die duiwel hom mal maak. Hy het geantwoord en gevra hoe kan die duiwel eer aan God bring. Sy doel was om God al die eer te gee. Hulle het die duiwel in hulle gehad – Hy het dit in soveel woorde gesê.

Hy wou nie wêreldse eer hê nie. Hy het geweet Hy sou verwerp word, ly en gekruisig word. Sy oog was op God om Hom te verhef tot Sy plek.

Hier in die laaste verse van Johannes 8 maak Jesus die een verklaring op die ander, amper asof Hy wil aanstoot gee. Hy will hulle dwing tot Gees-insig wat hulle nie gehad het nie. Hoe is dit moontlik dat iemand nie sterf nie? Abraham en al die profete was dood. (Sagaria 1:5)

Jesus praat van geestelike dinge in die fisiese realm. Aan ons sê Hy: sien alles in die geestelike realm. Elke dag word geleef met die oog op die ewigheid.

Wat is die dood? Dit is maar net ‘n intieme ondervinding met God.

Ons leef in die onsigbare koninkryk. Ons praat die taal van die hemel waar probleme die geleentheid vir wonderwerke is terwyl ons in die voetspoor van die Almagtige loop.

Alle ware eer kom van God af.  Wêreldse eer beteken niks. Daar is geen self-goedkeuring wat die toets van die ewigheid deurstaan nie.

Jesus weet Hy het unieke kennis van God wat in kontras staan tot wat die mense gehoorsaamheid noem. Hy weet presies wat God se hart is.

Jesus maak nog ‘n “verregaande” verklaring. (8:56) Hy sê Hy was voor Abraham. Dit was soos ‘n vonk in droeë hout.

Die Jode het geglo dat Abraham in die paradys was en alles op aarde sien. Jesus sê Hy is uit Abraham gebore en daarom sal Abraham juig in hierdie dag. Dit was in die geboorte van die Messias wat al die nasies van die aarde sou juig. Aan Abraham is ‘n visioen van die Messias gegee (Genesis 15:18-21).

Abraham het gelag toe hy hoor hy gaan ‘n seun hê. Die Rabbi’s het geleer dat hy in die nuus oor die Messias gejuig het en daarom gelag het.

Dit was maklik om te verstaan dat Abraham die Messias gesien het. Hulle kon egter nie verstaan dat Jesus sê dat Hy voor Abraham bestaan het nie. Op vyftig het die Leviete afgetree. Jesus was heeltemal te jonk om as wys gereken te word. Jesus het eintlik gesê dat Hy tydloos is.

Deur dit te sê het Hy aanspraak gemaak daarop dat Hy God is. Hy het Israel se vaders waarlik geken; Abraham, Isak en Jakob en al die geloofshelde van ouds. Hy het ‘n mens geword om ons te wys hoe God werklik is.

Dit is die verklaring wat Hy maak en hulle wou Hom doodmaak daarvoor. Hy het eenvoudig weggeloop omdat dit nog nie Sy tyd was nie.

 

 

162. Vrou, jy is waardig.

Ons het al hieroor gepraat. Juda van ouds was so erg soos sekere lande waarvan ons vandag lees. Vroue het geen regte gehad en is meestal geïgnoreer as tweedeklas burgers en eggenotes om te gebruik en te misbruik. As ons in die Westerse wêreld lees van sulke vroue is daar misnoeë en diepe simpatie. Die rabbi’s in die tyd van Jesus het nie eers gedink dis die moeite werd om ‘n vrou die Wet van Moses te leer nie. Nogtans is daar in hierdie tyd by die Tempel ‘n voorhof vir vroue geskep om die vroue ‘n kans vir aanbidding te gun, maar nooit saam met die mans nie.

Dit is baie belangrik om te weet wat die Bybel oor vroue leer, sodat die vals leerstellings en skinderstories oor ongelykheid in die Bybel en voor God afgebreek kan word.

God het die mens geskep as sy verteenwoordiger, as beeld van God het Hy die mens geskep, man en vrou het Hy hulle geskep. (Genesis 1:27)

God het man en vrou gelyk geskape. Die Bybel vertel pragtige vertale van vroue in leierskap van aanbidding (Miriam) as volksleiers (Deborah) as rolspelers in paleise (Esther) en ook as bose invloed in die lewes van die konings (Jezebel en Athaliah).

In die mate waarin die volk Israel van die Here af weggedryf het, het hulle houding oor vroue versleg. Die Bybel leer dat ‘n vrou aan haar eie man, wat haar lief het soos sy eie liggaam, onderdanig is, maar nooit aan mans in die algemeen nie. (Efesiërs 5:28,29). Hy vergelyk die liefde van Christus aan die kerk met ‘n man se liefde vir sy vrou.

Ons storie oor die vrou wat in owerspel betrap is, speel af in die voorhof van die vroue. Die vroue kon nie by die altaar verby, behalwe vir ‘n offer nie. Rondom die voorhof van die vroue was daar dertien kiste vir offerhande in die vorm van trompette – nou bo en wyer na onder.

Elke kis was vir ‘n sekere soort offerhande uitgemerk. Die eerste twee was vir tempelonderhoud, die derde en vierde vir die duifoffer na kindergeboorte, die vyfde vir die altaarhout, die sesde vir wierook en die sewende vir die onderhoud van die goue kruike. Die ander ses was vir enigiets wat iemand nog sou wou bydra.

Daardie deel van die Tempel was besig en ‘n goeie plek om te leer.

Jesus maak die verklaring: Ek is die Lig van die wêreld (8:12). Die agtergrond was indrukwekkend. Die Fees van die Tabernakels het afgeskop met ‘n seremonie. Vier reuse lampstaanders is in die Voorhof van die Vroue geplaas en net sodra dit donker geword het, het die lig daavan oor die hele Jerusalem geskyn. Die hele nag is gekenmerk met vreugdevolle danse en gesange.

Jesus sê dat Hy hulle lewe sal lig maak vir meer as net een nag en Sy vreugde is van ewigdurende aard. [Sien die skakel aan die einde van die stukkie na ‘n preek van Bill Johnson van Bethel kerk oor: The discipline of joy]

Jesus is die Lig van die lewe: – die bron van die lig of die lig wat lewe gee soos die son lewe aan plante gee. Jesus is beide – die bron van lig en die lig self.

Die woord volg is gebruik vir soldate wat ‘n offisier in oorlog volg, ‘n slaaf wat sy meester volg, ook vir iemand wat ‘n wyse leermeester se advies volg of die spesialiskennis van ‘n seker persoon in ‘n leidende rol. Dieselfde woord kon gebruik word vir die volg van ‘n argument of ‘n boodskap wat ter harte geneem en gehoorsaam word.

Om Jesus te volg op al die bogenoemde maniere, is die enigste waarborg vir ‘n veilige reis deur die lewe en die heerlikheid van God te ervaar.

Lig was baie spesiaal in Joodse denke. Vir hulle was Jesus se woorde ‘n verklaring dat Hy God self is. (Psalms 27:1; Jesaja 60:19; Job 29:23; Miga 7:8)

Hulle het argumenteer dat Jesus se verklaring nie deur getuies ondersteun kan word nie (Deuteronomium 19:15; 17:6).

Jesus maak ‘n verklaring oor Sy eie gesag (8:13-20). Hy was seker waar Hy vandaan kom en Sy verhouding met die Vader, die hoogste gesag wat daar is. Daarom was Sy getuie God self. Dit was duidelik uit Jesus se woorde, dade en wonderwerke en boonop Sy uitwerking op die mense om Hom. Die oorweldigende skares om Jesus kon net ‘n werk van die Heilige Gees wees.

Net God kan mense in staat stel om te sien wie Jesus is.

Jesus beklemtoon Sy reg om te oordeel en daarmee saam verklaar dat die kerkleiers geen kennis van God het nie (8:15-18). Die hele geskiedenis van die Jode en hulle kennis van die Skrifte moes hulle voorberei het, sodat hulle die Messias sou kon herken.

Geen teologie kan ‘n mens ooit voorberei om die Seun van God te ken of te herken – slegs ‘n nederige besluit om Hom in jou lewe in te nooi. (Lukas 24)

Jesus praat profeties (8:21-30). Daar is geleenthede vir alle mense om Jesus te ontmoet sowel as geleenthede om die geleentheid te verpas. Tyd is beperk. Daar is oordeel juis omdat daar soveel geleentheid is.

God gee aan almal genoeg geleetheid om Jesus te aanvaar.

Jesus gaan weg in die onsienlike realm waar Sy vader is. Ons volg in gehoorsaamheid. Slegs die ongehoorsames kan nie saamgaan nie. Pinksterdag se uitstorting van die Heilige Gees het die kerk se geboorte aangekondig sowel as die geestelike dimensie van die koninkryk van God. Selfdood was vir die Jode geweldig en hulle was seker sulkes gaan hel toe. Soveel liefdeloosheid in die kerk het gelei tot soveel ongegronde oordeel. Ons weet goed dat God in Sy volmaakte liefde sulke desperaatheid toevou in Sy ewige arms.

Jesus praat van sterf vir hulle eie sonde. Sonde beteken om die doel te mis. Verwerping van Jesus laat die ware lewe by jou verbygaan, afgeskei van God. Hier op aarde begin die ewige lewe reeds, die God-lewe. Dan hou die dood ook geen verskrikking nie. Sonder Jesus is jy soos Adam terwyl hy wegkruip. Sonder Jesus dra jy die gevolge van jou sonde. Dit bly altyd jou keuse.

Die woord vir die wêreld is kosmos (8:23). Jesus gebruik dit op Sy eie manier.

The kosmos is the changing, transient life that we live; it is all that is human as opposed to all that is divine. [Barclay]

Die wêreld is God se skepping en binne dit is Jesus die oorbrugging van die gaping tussen die mens en God. Die wêreld is die objek van Sy liefde. Jesus is die wêreld se grootste gawe van God. Die Skepper het self na Sy skepping gekom en hulle het Hom verwerp. Hierdie verwerping dui op die groot verwarring in die wêreld en die blindheid van die mense vir die waarheid. (John 1:10; 14:17; 17:25; 15:18-19; 16:33)

Jesus kan al die foute regmaak. Hy is die antwoord vir alles, maar enigiemand kan Hom verwerp.

Jesus praat die hart van die Vader vir die wêreld.

 Ons sal eers die volle prentjie van Jesus kan sien in die Kruis, die Opstanding en die uitstorting van die Heilige Gees wanneer Hy ons leer en herinner wat nie sin gemaak het voor die Kruis nie. Jesus se woorde was die begin van ‘n hele nuwe era (8:28-30).

VOLGENDE KEER: Die laaste woorde van Hoofstuk 8 (31-55).

 

 

A sermon by Bill Johnson of Bethel church: The discipline of JOY

 

https://youtu.be/Sy9Y8ScrWDM

 

 

 

 

 

161. Vry en onbeskaamd.

Maar U, Here, beskerm my aan alle kante, U herstel my eer en aansien. (Psalm 3:4)

Die storie van die vrou wat in owerspel betrap is, is een van my gunsteling hoofstukke in Johannes. Dit is ‘n dramatiese straattoneel in ou Jerusalem wat die genade, liefde en oordeel van God op so ‘n manier bymekaar bring, dat elke mens wat dit lees sal besef hoe Jesus se teenwoordigheid lewe en dood bepaal. Wanneer die wêreld en die kerk in alle wreedheid en genadeloosheid toeslaan, is Jesus in die middel van die teologiese, politiese en morele argument. Sy optrede en die twee sinne wat Hy praat bring uitkoms en herstel.

Dit is sekerlik die mees gesaghebbende uitspraak waar ‘n doodsvonnis ter sprake was, in die geskiedenis van die mensdom ooit.

Die kwessie wat in hierdie gedeelte aangespreek word, is ‘n dilemma na albei kante toe. Die kerkleiers skep ‘n situasie wat hulle uitbuit om Jesus in ‘n lokval van argument vas te trek. Owerspel was ‘n ernstige misdaad met die doodstraf daaraan gekoppel.

Volgens Levitikus 20:10 moet die man en die vrou tot die dood veroordeel word. Die metode van doodmaak word nie bepaal nie. Deuteronomium 22:13-24 praat oor ‘n verloofde meisie. Sy en die man wat haar verlei het, moet buite die stadsmure gestenig word. Die Mishna (kommentaar op die Talmud) praat van verwurging – iets wat nooit ooit in die die Ou Testament ter sprake was.

Die wet het voorgeskryf dat die man en die vrou doodgemaak moet word. Die afwesigheid van die man in hierdie geval is, ‘n skryende diskriminasie teen die vrou en ‘n teken van die tyd waarin die toneel hom afspeel. Die vrou moes die blaam dra en met haar lewe betaal.

Vir Jesus is die lokval gestel:

As Hy sou sê dat die vrou gestenig moes word soos die Wet van Moses voorskryf, dan het Sy boodskap aan sondaars oor genade en liefde grootliks skade gely en Hy sou nie weer die vriend van die sondaar genoem kon word nie. Hy sou ook direk in botsing met die Romeinse owerhede gekom het, aangesien hulle publieke teregstelling deur die Jode verbied het.

Indien Hy haar sou vryspreek, sou Hy die Wet van Moses verbreek en owerspel goedkeur.

Hy het afgebuk en met Sy vinger in die grond geskryf. Die moontlikhede van wat Hy daar geskryf het, is soveel as die mense wat daarooor kommentaar lewer. Kom ons kyk na ‘n paar.

Hy kon dalk die aanklaers toelaat om hulle woorde te herhaal sodat hulle self tot die besef van hulle wreedheid en arrogansie sou kom.

Een kommentaar meen dat die desperate vrees van die vrou, die bloedlus in die gesigte van die omstanders, die onsimpatieke hantering van ‘n weerlose vrou in ‘n skare wat toekyk, Jesus so met weersin vervul het, dat Hy sy gesig van hulle verberg het. Na alles, was die aanklaers die mense wat hulleself kinders van God genoem het.

Daar is ‘n nog ‘n interessante punt wat uitgelig kan word. Dit kan wees dat Jesus met ‘n goddellike vinger die sonde van die aanklaers in die sand of op die stene wat hulle vasgehou het, geskryf het, terwyl hulle oor Sy skouer loer. Die Griekse woord wat hier gebruik word is nie graphein, wat skryf beteken nie, maar katagraphein, wat opskryf, soos vir die hou van ‘n rekord teen iemand, beteken.

Nieteenstaande het hulle op ‘n antwoord aangedring. Hy het dit gegee:

Toe hulle aanhou om Hom te vra, het Hy regop gekom en vir hulle gesê: “Laat die een van julle wat ‘n skoon gewete het, eerste ‘n klip op haar gooi.” (Johannes 7:7)

Die woord, sonder sonde van die OAB, is wyd in betekenis om in te sluit sonder sondige begeertes. Die vertaling “skoon gewete” is ‘n goeie aanduiding van die inhoud van Jesus se bedoeling.

Skielik is Jesus alleen by die vrou en Hy praat met haar. Mans het nie in die openbaar met ‘n vrou gepraat nie. Hy vra haar waar haar aanklaers is.

Haar enigste woorde in die straathof wat haar lewe sou neem, is haar antwoord op Sy vraag.

Jesus stuur haar weg met woorde van hoop en lewe op ‘n vars begin. Hy stuur haar nie na die sinagoge vir beter lering oor die Wet van Moses sodat sy nie weer sondig nie. Hy stuur haar in ‘n wêreld vol chaos en morele verval. Hoe kon Hy dit doen?

Jesus het geweet Hy is oppad kruis toe vir haar sonde!

Hy het ook ten volle Sy Vader met haar lewe vertrou en geweet dat die Vaderhand deur die werking van die Heilige Gees die enigste veilige plek op hierdie aarde is. Dit is presies wat ons ook met doen met nuwe bekeerlinge en die mense vir wie ons bid. Net sodra die kerk mure bou en dink dat hulle mense moet “help” om nie te sondig nie, is daar korrupsie en wettisisme.

Die Fariseërs en Skrifgeleerdes was oortuig dat hulle as die teoloë regsgeleerdes van die tyd, die hoogste gesag was om haar te straf uit ‘n posisie van oordeel, kritiek en sensuur. Hulle was heeltemal gemaklik in die rol. Simpatie en liefde om ‘n sondaar terug te wen, was lankal verlore. Hulle wou nie sonde aanspreek nie, net oordeel en straf. Hulle het nooit besef dat hulle ook geoordeel gaan word nie.

Die wêreld sukkel om mense te red. Rehabilitasie vir verslawing en misdaad het twyfelagtige sukses. Dikwels het straf bitterheid, woede en meer ernstige dade tot gevolg.

Die vrou, as ‘n mens en skepsel van God, het geen plek in die toepassing van die Wet deur die kerkleiers nie. Sy is bloot ‘n instrument om Jesus te by te kom.

Sy is ‘n niks sonder ‘n naam.

As mense niks word, is die Christendom dood.

God gebruik name. Daar is bladyse en bladsye name in die Bybel. Die Bybel fokus op mense by naam. God sê vir Moses: Ek ken jou op jou naam.” (Exodus 33:17). Hy sê aan Kores: sodat jy kan weet dat Ek die Here is, dat Ek jou op jou naam geroep het, Ek, die God van Israel. (Isaiah 45:3).

Dink jy die Fariseërs wat haar aangekla het, het haar naam geken? Indien wel, het hulle haar nie by naam aan Jesus voorgestel nie.

Sy het heel moontlik verlangs van Jesus gehoor. Mens weet so min van haar af. Sy het Hom dalk as deel van die kerk beskou en is sonder hoop, gevul met vrees in Sy teenwoordigheid ingesleep. Hoe het sy die hele geding waarvan sy die middelpunt is, sonder dat iemand in haar rigting kyk, ervaar?

Net ‘n volmaakte mens kan oordeel. Daarom het die Fariseërs na volmaaktheid gestreef. Jesus waarsku om nie te oordeel nie (Matteus 7:1). Wanneer ons oordeel sien ons die splinter in ander se oog en nie die balk in ons eie nie (7:3-5). Ons is blind vir ons eie foute, terwul ander se sonde en tekortkominge so duidelik is.

Ons eerste reaksie op ‘n fout moet simpatie en bejammering wees. Ons moet verligting bring met ‘n boodskap van hoop en saligheid. Weersin verdwyn in liefde en die begeerte om te help.

Jesus het nie haar sonde goedgekeur nie. Hy het oordeel uitgestel tot na die geleentheid vir saligheid. Hy het haar ‘n tweede kans gegee sodat sy beter besluite kan neem. Hy was jammer vir haar. Sy liefde het simpatie vir haar voortgebring.

Hy het haar laat gaan met ‘n uitdaging. Dit was nie maklik nie. Sy moes haar lewe omkeer en nuwe besluite maak op grond van haar tweede kans. Sonde was oral.

Jesus het haar vertrou om haar kans te gebruik. Hy het haar in Sy Vader se hand “losgelaat” en geweet sy sal veilig wees.